Təqdim olunan bütün xidmətlərdən istifadə etmək üçün sistemə daxil olmalısınız

Vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış əmlakının

hərracının təşkili və satışı qaydası

90.3. Vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış əmlakının əmtəə birjalarının nəzdində yaradılmış ixtisaslaşdırılmış təşkilat (bundan sonra – hərracın təşkilatçısı) tərəfindən ixtisaslaşdırılmış açıq hərraclarda (bundan sonra – hərrac) satılması haqqında məhkəmənin qərarı qanuni qüvvəyə mindikdən sonra qətnamə ilə təmin edilmiş borca faizin hesablanması dayandırılır və bu Məcəllənin 90.4-cü maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla vergi borcunun dövlət büdcəsinə ödənilməsi icra məmuru tərəfindən təmin edilir.

Vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış əmlakı icra məmurunun sifarişinə əsasən elektron hərrac vasitəsi ilə də satıla bilər. Elektron hərracın təşkili və keçirilməsi qaydaları müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq olunur. 

Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış əmlakının satışından əldə olunan vəsait barədə, habelə siyahıya alınmış əmlakın hərracda (o cümlədən elektron hərracda) və ya ticarət şəbəkələrində (o cümlədən satışını elektron şəkildə həyata keçirən ticarət şəbəkələrində) satılması üçün icra məmurları tərəfindən edilmiş sifarişlər barədə rüblük məlumatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş formada hər rüb başa çatdıqdan sonra növbəti ayın 20-dən gec olmayaraq müvafiq icra hakimiyyəti orqanına elektron şəkildə təqdim edir. 

Həmin əmlak aşağıdakı qaydada satılır:

90.3.1. Əmlakın hərracda satışı – məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı əsasında əmlakın, ona dair heç bir şərt qoyulmadan satışıdır. Bu zaman ən yüksək qiymət təklif etmiş alıcı həmin əmlak üzərində mülkiyyət hüququnu əldə edir.

90.3.2. Hərracın təşkilatçısı kimi ixtisaslaşdırılmış təşkilat çıxış edir. İxtisaslaşdırılmış təşkilat hərracı icra məmurunun sifarişi əsasında həyata kecirir.

90.3.3. İcra məmurunun sifarişinə aşağıdakı sənədlər əlavə edilməlidir:

90.3.3.1. vergi ödəyicisinin əmlakının hərracda satışı barədə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinə uyğun olaraq məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarının surəti

90.3.3.2. icraata başlanılması barədə məhkəmə qərarına əsasən verilən icra sənədinin surəti

90.3.3.2-1. əmlakın fotoşəkli, yerləşdiyi ünvan barədə məlumat; 

90.3.3.3. əmlakın ilkin satış qiyməti barədə məlumat;

90.3.3.4. əmlakın satışından əldə olunan vəsaitin köçürüləcəyi bank hesabının nömrəsi;

90.3.3.5. əmlak üzərinə həbs qoyulması haqqında icra məmuru tərəfindən tərtib edilmiş aktın surəti;

90.3.3.6. daşınmaz əmlak satıldıqda, həmin əmlaka dair qanunvericiliyə müvafiq olaraq zəruri olan sənədlərin surəti

90.3.3.7. ayrıca tikili satıldıqda, həmin tikilinin yerləşdiyi torpaq sahəsindən istifadə hüququnu və ya həmin torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənədlərin surəti;

90.3.3.8. uzunmüddətli icarə hüququ satıldıqda, müqavilənin surəti və qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hallarda belə müqavilənin dövlət qeydiyyatını təsdiq edən sənədin surəti;

90.3.3.9. tikintisi başa çatmamış obyekt üzərində hüquq satıldıqda əlavə olaraq torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət, icarə və ya istifadə hüququnu təsdiq edən sənədin və tikintiyə icazənin surətləri

Məhkəmənin qərarı qüvvəyə mindiyi gün siyahıya alınmış əmlakın yararlılıq müddəti 60 gündən tez başa çatdıqda və ya qida məhsulu olduqda icra məmuru hərracın təşkilatçısına sənədləri 3 gün müddətində təqdim etməlidir.

90.3.4. Hərracın təşkilatçısı bu məcəllənin 90.3.3-cü maddəsində göstərilən sənədləri aldıqdan sonra hərracın keçiriləcəyi tarixə ən azı 20 gün, yararlılıq müddəti başa çatmaqda, habelə yararsız hala düşmək təhlükəsi olan ərzaq və qeyri-ərzaq məhsulu olan əmlak satıldıqda isə ən azı 5 gün qalmış kütləvi informasiya vasitələrində, o cümlədən internet saytlarında və sosial şəbəkələrdə hərraca çıxarılacaq əmlak barəsində elan dərc etdirir.

90.3.5. Elanda aşağıdakı məlumatlar əks olunmalıdır:

90.3.5.1. hər bir lot üzrə ayrı-ayrılıqda satışa çıxarılan əmlakın siyahısı, fotoşəkli, yerləşdiyi ünvan; 

90.3.5.2. siyahı üzrə əmlakın ayrı-ayrılıqda ilkin satış qiyməti;

90.3.5.3. hərracda iştirak etmək üçün sifariş və digər sənədlərin qəbulu günü, son müddəti və yeri;

90.3.5.4. əmlakın sahibi barədə məlumat;

90.3.5.5. ilkin satış qiymətinin daşınmaz əmlakın 5 faizi, daşınan əmlakın 10 faizi həcmində hesablanan behin məbləği və həmin məbləğin köçürüləcəyi bank hesabı;

90.3.5.6. əmlakın satışından əldə olunan vəsaitin köçürüləcəyi bank hesabları və bu hesablara köçürüləcək vəsaitin miqdarı;

90.3.5.7. hərracın keçirilmə tarixi, vaxtı və yeri, əlaqə telefonunun nömrəsi;

90.3.5.8. hərracın təşkilatçısının adı, ünvanı, əlaqə telefonu və sair rekvizitləri.

90.3.6. Məlumatın dərc edildiyi andan qanunvericiliyə uyğun olaraq hərracda iştirak etmək hüququnu əldə etmiş şəxslərə satışa çıxarılan əmlakla tanış olmaq imkanı yaradılır.

Satışa çıxarılan əmlakla tanış olduqdan sonra hərracın keçirilməsinə 5 gün qalmış hərraca buraxılmış şəxslər hərracın təşkilatçısına hərracda iştirak edib-etməyəcəkləri barədə öz qərarlarını yazılı surətdə bildirməlidirlər.

90.3.7. Hərracda iştirak etmək üçün müraciət etmiş və müvafiq qaydada sənədləri tərtib edib, elanda göstərilən müddətdə təqdim etmiş, habelə elanda göstərilən bank hesabına behin köçürülməsi barədə bildiriş təqdim etmiş şəxslər hərracda iştirak edə bilərlər.

90.3.8. Hərracda iştirak etmək üçün şəxs və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi tərəfindən imzalanmış (hüquqi şəxs tərəfindən əlavə olaraq möhürlə təsdiq edilmiş) ərizə sifariş verən tərəfindən müəyyən olunmuş nümunəyə müvafiq olaraq hərracın təşkilatçısına verilir və ərizəyə aşağıdakı sənədlər əlavə edilir: 

90.3.8.1. elanda göstərilmiş bank hesabına behin köçürüldüyünü təsdiq edən sənəd;

90.3.8.2. fiziki şəxslər tərəfindən şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin notariat qaydasında təsdiq edilmiş surəti; 

90.3.8.3. hüquqi şəxslər və (və ya) fərdi sahibkarlar tərəfindən vergi ödəyicisinin uçota alınması haqqında şəhadətnamənin notariat qaydasında təsdiq edilmiş surəti.

90.3.9. Hərracın təşkilatçısı tərəfindən aşağıdakı hallar müəyyən edildikdə, şəxslər hərracda iştirak etmək üçün buraxılmırlar:

90.3.9.1. hüquqi şəxs yenidən təşkil olunma, ləğv olunma yaxud müflis vəziyyətində olduqda;

90.3.9.2. şəxs özü haqqında dəqiq olmayan məlumat verdikdə;

90.3.9.3. sənədlər sifarişlərin qəbulu müddəti qurtardıqdan sonra təqdim edildikdə;

90.3.9.4. ərizə müvafiq səlahiyyəti olmayan şəxs tərəfindən təqdim edildikdə;

90.3.9.5. məlumatda göstərilən siyahıya uyğun bütün sənədlər təqdim edilmədikdə, yaxud təqdim olunmuş sənədlər müvafiq qaydada tərtib olunmadıqda.

90.3.10. Sənədlərin qəbulundan imtina hərracın təşkilatçısı tərəfindən əsasları göstərilməklə edilir. Ərizəni və sənədləri qəbul edilməyən şəxslərin sənədləri, imtinanın əsasları yazılı surətdə bildirilməklə, növbəti iş günü ərzində qaytarılır.

90.3.11. Hərracda iştirak etmək üçün şəxslər ərizəni və ona əlavə olunmuş sənədləri, habelə təqdim olunan sənədlərin 2 nüsxədən ibarət siyahısını hərracın təşkilatçısına təqdim edirlər.

Hərracın təşkilatçısı hər bir ərizəni və ona əlavə olunmuş sənədləri verilmə tarixi və vaxtını göstərməklə xüsusi jurnalda ardıcıllıqla qeyd edir.

Hərracın təşkilatçısı təqdim olunan sənədlərin siyahısının bir nüsxəsində ərizənin verilmə tarixini və vaxtını, habelə qeydiyyat jurnalındakı nömrəsini göstərməklə ərizəçiyə qaytarır.

90.3.12. Hərrac iştirakçılarına onların hərracda iştirak etmək nömrəsini əks etdirən bilet verilir.

90.3.13. Şəxs hərracda iştirak etmək üçün ərizələrin qəbulu başa çatanadək öz ərizəsini geri götürə bilər. Bunun üçün şəxs hərracın təşkilatçısına yazılı müraciət etməlidir.

Sənədlərin qəbulu jurnalında hərracda iştirak etmək üçün ərizələrin geri götürülməsi barədə müvafiq qeyd aparılmalıdır.

Hərracın şərtlərinə uyğun olaraq hərracda iştirak etmək üçün ərizələrini geri götürmüş şəxslərin ödədiyi beh geri qaytarılır.

90.3.14. Hərracda iştirak etmək üçün müraciət edən şəxslərin hərraca buraxılıb-buraxılmaması barədə hərracın təşkilatçısının qərarı protokolla rəsmiləşdirilir. Bu protokolda müraciətləri (ərizələri) qəbul edilən və rədd edilən şəxslərin adları qeyd edilir. Müraciətlərinin (ərizələrinin) rədd edilməsinin əsasları şəxslərə yazılı surətdə bildirilir.

Müraciətlərin (ərizələrin) qəbuluna dair protokol imzalandıqdan sonra müvafiq şəxslər hərracın iştirakçısı statusunu əldə edir.

90.3.15. Hərracın təşkilatçısı təqdim olunmuş ərizələrin və onlara əlavə olunmuş sənədlərin müvafiq qaydada saxlanılması üçün zəruri tədbirlər görür.

90.3.19.1. hərracın təşkil olunmasını və keçirilməsini təmin edir;

90.3.19.2. satışın baş tutub-tutmadığını təsdiq edir;

90.3.19.3. hərracın gedişində mübahisəli vəziyyət yarandıqda mübahisənin səbəbləri aradan qaldırılanadək hərracı dayandırır. Mübahisənin səbəblərini aradan qaldırmaq mümkün olmadıqda hərracı baş tutmamış elan edir;

90.3.19.4. hərracın yekunu barədə protokol tərtib edir və onu təsdiq etmək üçün sifariş verənə təqdim edir.

90.3.20. Hərrac aşağıdakı qaydada keçirilir:

90.3.20.1. satışa çıxarılan əmlakın ilkin satış qiyməti elan olunur. İlkin satış qiyməti və ya əlavələr edilməklə artırılan satış qiyməti elan olunduqda, hərrəcda iştirak edən şəxslər öz biletlərini qaldırmaqla elan olunmuş qiymətə əmlakı almağa razı olduqlarını bildirirlər;

90.3.20.2. hərracı aparan hər yeni elan olunmuş qiyməti üç dəfə təkrar edir. Elan olunmuş satış qiymətinə əmlakı almağa razı olan hərracda iştirakçılarının sayı iki və daha çox olduqda həmin qiymət iştirakçılar tərəfindən əlavəetmə yolu ilə artırılır. Elan olunmuş satış qiymətinə əmlakı almağa yalnız bir iştirakçı razılıq verdiyi halda həmin şəxs hərracın qalibi hesab olunur. Bu vaxt hərracı aparan ºəxs əmlakın satıldığını, satış qiymətini və qalib gəlmiş şəxsin biletinin nömrəsini bildirir;

90.3.20.3. ilkin qiymət və ya əmlakın növbəti hərracda aşağı salınmış qiyməti 3 dəfə elan olunduqdan sonra iştirakçıların heç biri biletini qaldırmazsa, hərrac baş tutmamış hesab olunur;

90.3.20.4. birinci hərrac baş tutmadıqda və ya siyahı üzrə ayrı-ayrılıqda əmlakın satışı baş tutmadıqda, hər növbəti hərraca 10 gün qalmış kütləvi informasiya vasitələrində, o cümlədən internet saytlarında və sosial şəbəkələrdə hərracla bağlı 90.3.5-ci maddədə qeyd olunan elan verilir. İkinci hərracda qiymət birinci hərracda satılmayan əmlakın və ya onun ayrılıqda siyahı üzrə satılmayan hissəsinin ilkin satış qiymətinin 20 faizi, üçüncü hərracda isə 40 faizinədək aşağı salına bilər;

90.3.20.5. bu zaman ikinci və sonrakı hərraclar arasındakı müddət 10 gündən, yararlılıq müddəti başa çatan (yaxud, bu müddət ərzində qurtaran) əmlakın növbəti hərracları arasındakı müddət isə 3 gündən çox olmamalıdır; 

90.3.20.6. yararlılıq müddəti başa çatmış yeyinti məhsullarının hərraca yenidən qida məhsulları qismində çıxarılması qadağandır. Bu əmlak qanunvericiliyə uyğun olaraq heyvanların yemləndirilməsi üçün istifadəyə yararlı olduqda 5 gün müddətində qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada yenidən qiymətləndirilərək hərracda satılmalıdır;

90.3.20.7. hərrac başa çatdıqdan sonra hərracın təşkilatçısı hərracın yekunları üzrə iki nüsxədə protokol tərtib edir və qanunvericiliyə uyğun olaraq komissiyanın sədri, sifarişçi və alıcı arasında alqı-satqı müqaviləsi imzalanır;

90.3.20.8. protokol qalib gəlmiş şəxs və ya onun nümayəndəsi, komissiyanın sədri və üzvləri tərəfindən 2 nüsxədə imzalanır. Protokolda sifarişçi və qalib gəlmiş şəxs barədə qısa məlumatlar, satılan əmlakın siyahısı və satış qiyməti, satış qiymətinin ödəniləcəyi bank hesabları, hərracda qalib gəlmiş şəxsin verdiyi beh məbləğinin imzalanmış protokol üzrə öhdəliklərin icrası hesabına daxil edilməsi, habelə tərəflərin digər hüquq və vəzifələri əks olunur. Protokolun bir nüsxəsi qalib gəlmiş şəxsə verilir. Hərracın qalibi və hərracın təşkilatçısı hərrac başa çatdığı gün protokolu imzalamalıdır. İmzalanmış protokol üç gündən gec olmayaraq satıcıya təqdim olunmalıdır. Alqı-satqı müqaviləsində satılmış obyektin adı (siyahısı), onun alınma qiyməti, sifarişçi və qalib gəlmiş şəxs barədə və qanunvericiliyə müvafiq olaraq digər məlumatlar göstərilir. Müqavilə protokol imzalandığı gündən 5 gün müddətində imzalanmalıdır;

90.3.20.9. qalib gəlmiş şəxs qanunvericiliyə uyğun tərtib edilmiş protokolu imzalamaqdan imtina etdikdə, verdiyi beh geri qaytarılmır. Həmin protokolu imzalamaqdan imtina edən sifarişçi qalib gəlmiş şəxsə behi ikiqat məbləğdə geri qaytarmalı, habelə hərracda iştirak etmək nəticəsində dəyən zərərin əvəzini ödəməlidir. Ziyanın məbləği sifarişçinin və qalib gəlmiş şəxsin razılığı əsasında müəyyən edilir. Tərəflər razılığa gəlmədikdə zərərin məbləği onların birinin ərizəsi əsasında məhkəmə qaydasında müəyyən edilir;

90.3.20.10. hərrac baş tutmadıqda beh geri qaytarılmalıdır. Hərracda iştirak edən, lakin onu udmayan şəxslərin behi 5 bank günü müddətində geri qaytarılır;

90.3.20.11. hərrac baş tutmadığı hallarda hərracın təşkilatçısı tərəfindən protokol tərtib edilir.

90.3.21. Hərracın yekunları haqqında məlumat hərracın keçirildiyi gündən 15 təqvim günü müddətində hərracın təşkilatçısı tərəfindən hərracın keçirilməsi haqqında elanın verildiyi kütləvi informasiya vasitələrində verilir.

90.3.22. Hərracın qalibi ilə sifarişçi arasında müqavilə imzalandığı andan ən geci beş bank günü müddətində hərracın qalibi ödəməli olduğu pul vəsaitini satıcının müəyyən etdiyi bank hesabına köçürür. Hərracın təşkilatçısı hərracın keçirilməsi ilə bağlı çəkdiyi xərcləri təsdiq edən sənədləri sifarişçi təqdim edir.

90.3.23. Əmlakın (və ya müəyyən lotun) qiymətinin tam ödənildiyini təsdiq edən ödəniş sənədi (sənədləri) təqdim edildikdən sonra əmlaka (lota) mülkiyyət hüququ hərracın qalibinə keçir.

90.3.24. Siyahıya alınmış əmlakın açıq hərracda satışında ədliyyə orqanlarının, o cümlədən icra məmurlarının, vergi orqanlarının və hərracın təşkilatçısının vəzifəli şəxslərinin bir-başa və ya dolayısı ilə alıcı kimi iştirak etməsinə yol verilmir.

90.3-1. Vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış əmlakı “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada icra xidmətinin müəyyən etdiyi ticarət şəbəkələrində (o cümlədən satışını elektron şəkildə həyata keçirən ticarət şəbəkələrində) satıla bilər.

90.3-2. Hərracın təşkilatçısının rəsmi internet saytı olmalı, hərracın keçirilməsi barədə elan, habelə hərraca çıxarılan əmlak barəsində məlumatlar ətraflı şəkildə həmin internet saytında yerləşdirilməlidir. [

90.3-3. Hərracın təşkilatçısı (o cümlədən elektron hərracın təşkilatçısı) keçirilmiş hərraclar, başa çatmış və ya baş tutmamış hərraclar, habelə siyahıya alınmış əmlakın satışından əldə olunan vəsaitlər barədə aylıq məlumatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş formada hər ay başa çatdıqdan sonra növbəti ayın 20-dən gec olmayaraq müvafiq icra hakimiyyəti orqanına təqdim edir.

90.3-4. Ticarət şəbəkələri (o cümlədən satışını elektron şəkildə həyata keçirən ticarət şəbəkələri) satışa çıxarılmış əmlaklar, satışı təmin edilmiş və ya satışı mümkün olmadığı üçün geri qaytarılmış əmlaklar, habelə siyahıya alınmış əmlakın satışından əldə olunan vəsaitlər barədə aylıq məlumatı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş formada hər ay başa çatdıqdan sonra növbəti ayın 20-dən gec olmayaraq müvafiq icra hakimiyyəti orqanına təqdim edir.

90.4. Əmlakın satılmasından əldə edilən məbləğlər əvvəlcə tənbeh tədbirinin yönəldilməsi və əmlakın satışı üzrə xərclərin, sonra isə vergilər, faizlər və maliyyə sanksiyaları üzrə dövlət büdcəsinə yaranmış borcların ödənilməsinə yönəldilir. Vəsaitin qalan hissəsi vergi ödəyicisinin yeni borcu yaranmadıqda 3 bank günü ərzində vergi ödəyicisinə qaytarılır. 

90.6. Siyahıya alınmış əmlakın ixtisaslaşdırılmış açıq hərracda satışında vergi orqanlarının vəzifəli şəxslərinin və ya digər işçilərinin bilavasitə və ya dolayısı ilə alıcı kimi iştirak etməsinə yol verilmir.

Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin müvafiq maddələri

Maddə 139-1. Daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün əsaslar

139-1.1. Daşınmaz əmlak üzərində hüquqların əmələ gəlməsinin, başqasına keçməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) və xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı üçün aşağıdakılar əsas hesab olunur:

139-1.1.1. qanunla müəyyən edilmiş qaydada icra hakimiyyəti və bələdiyyə orqanları tərəfindən müvafiq olaraq dövlətə və ya bələdiyyələrə məxsus olan daşınmaz əmlakın özgəninkiləşdirilməsinə, icarəsinə, istifadəsinə, ipoteka qoyulmasına dair qəbul olunmuş aktlar;

139-1.1.2. qanunla müəyyən edilmiş qaydada ixtisaslaşdırılmış təşkilatlar tərəfindən keçirilən açıq hərracın nəticələrinə dair yekun protokol;

139-1.1.3. daşınmaz əmlak barəsində notariat qaydasında təsdiq edilmiş müqavilələr, vərəsəlik hüququ haqqında, ər-arvadın ümumi əmlakındakı paya mülkiyyət hüququ haqqında, yaşayış evlərinin, mənzillərin açıq hərracdan əldə olunmasına dair şəhadətnamələr, mənzil sertifikatı;

Maddə 218. Satın almaqda üstünlük hüququ

218.1. Ümumi paylı mülkiyyət hüququndakı pay üçüncü şəxsə satılarkən paylı mülkiyyətin qalan mülkiyyətçiləri satılan payı, açıq hərracdan satış halı istisna olmaqla, satıldığı qiymətə və digər bərabər şərtlər əsasında almaqda üstünlük hüququna malikdirlər. Ümumi mülkiyyət hüququndakı payın satışı üçün açıq hərraca paylı mülkiyyətin bütün mülkiyyətçiləri razılıq vermədikdə belə hərrac bu Məcəllənin 224.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan hallarda keçirilə bilər.

220.6. Bu Məcəllənin 220.3-220.5-ci maddələrində müəyyənləşdirilmiş qaydalara əsasən ümumi əmlakın bölünməsi və ya ondan pay ayrılması açıq-aşkar məqsədəuyğun olmadıqda, məhkəmə əmlakın açıq hərracdan satılması və satış pulunun ümumi mülkiyyətin mülkiyyətçiləri arasında onların paylarına mütənasib surətdə bölüşdürülməsi haqqında qərar qəbul edə bilər.

Maddə 221. Ümumi paylı mülkiyyət hüquqlarına xitam verilməsi

Ümumi paylı mülkiyyət hüquqlarına fiziki bölgü, öz istəyi ilə satış və ya hərracdan satış və satış pulunun bölünməsi və ya bütün əşyanın bir və ya bir neçə iştirakçının adına qeydə alınması və qalan iştirakçılara əvəz verilməsi ilə xitam verilir. Əgər iştirakçılar hüquqa xitam verilməsi növünə dair razılığa gəlməsələr, əşya məhkəmənin qərarı ilə fiziki bölünür, bu, əşyanın dəyəri əhəmiyyətli dərəcədə azalmadan mümkün olmadıqda isə açıq hərracdan və ya iştirakçılar üçün hərracdan satılır. Fiziki bölgü bərabər olmayan payların əvəzinin pulla ödənilməsi ilə birləşdirilə bilər.

Maddə 224.2. Əgər payın naturada ayrılması mümkün deyildirsə və ya paylı və ya birgə mülkiyyətin qalan iştirakçıları buna etiraz edirlərsə, kreditorun ixtiyarı var ki, borclunun öz payını bazar qiyməti ilə ümumi mülkiyyətin qalan iştirakçılarına satmasını və satışdan əldə edilmiş vəsaitin borcun ödənilməsinə yönəldilməsini tələb etsin. Ümumi mülkiyyətin qalan mülkiyyətçiləri borclunun payını almaqdan imtina etdikdə kreditorun ixtiyarı var ki, tutmanın borclunun ümumi mülkiyyət hüququndakı payına onun açıq hərracdan satılması yolu ilə yönəldilməsini məhkəmə qaydasında tələb etsin. Borclunun ümumi mülkiyyət hüququndakı payı ipoteka predmeti olduqda, həmin paya tutmanın yönəldilməsi “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən olunmuş qaydada həyata keçirilir.

Maddə 297. Girov qoyulmuş əşyanın realizə edilməsi (satılması)

Girov qoyulmuş əşya hərracda (açıq auksionda) və ya “Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş hallarda istənilən üsulla satıla bilər.

Maddə 299. Girov qoyulmuş əşyaya tutmanın yönəldilməsinə və onun satışına xitam verilməsi

299.1. Tutma yönəldilməsi ilə bağlı girov predmetinin satışı həyata keçirilənə (alqı-satqı müqaviləsi bağlananadək və ya hərracın nəticələri üzrə protokol imzalananadək), yaxud “Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq girov predmeti girov saxlayanın mülkiyyətinə keçənə qədər girov qoyan və (və ya) borclu girovla təmin edilmiş öhdəliyi və ya öhdəliyin gecikdirilmiş hissəsini icra edərək girov predmetinə tutmanın yönəldilməsinə xitam verə bilər. Bu hüququ məhdudlaşdıran razılaşma əhəmiyyətsizdir. 

Maddə 302. Əşyanın lombardda girovu

302.7. Əşyanın lombardda girovu ilə təmin edilmiş kredit məbləği müəyyənləşdirilmiş müddətdə qaytarılmadıqda lombard həmin əşyanı açıq hərracdan realizə edə (sata) bilər. Bundan sonra lombardın girov qoyana (borcluya) qarşı tələbləri, hətta girov qoyulmuş əşyanın satışından götürülən məbləğ onların tam ödənilməsi üçün yetərli olmadıqda belə, ləğv edilir.

Maddə 319. Borclunun öhdəlikləri yerinə yetirməyi gecikdirməsinin nəticələri

319.1. Əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. Borclunun ipoteka ilə təmin olunmuş öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi və ya yerinə yetirilməsini gecikdirdiyi hallarda daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququnun bilavasitə kreditora keçməsi barədə razılaşma etibarsızdır.

319.2. İpoteka ilə təmin edilən tələb icra edilmədikdə, ipoteka saxlayan və borclu ipoteka tələbi təmin edilən anda satışın açıq hərracdan fərqli olan başqa formaları barədə razılığa gələ bilərlər. Razılıqda həmçinin nəzərdə tutula bilər ki, ipoteka predmeti borclunun borclarının tam hesablanması şərtilə bazar qiymətinə satılsın və (və ya) satış zamanı ipoteka predmeti olmuş mənzili (yaşayış sahəsini) əldə edən şəxs qarşısında gələcəkdə borcluya və onun ailə üzvlərinə həmin mənzilin (yaşayış sahəsinin) kirayəçisi olmaq hüququ verən şərt qoyulsun.

319.3. İpoteka ilə yüklü edilmiş obyektin alıcısı satınalma qiymətini ödəməyə borcludur. İpoteka ilə yüklü edilmiş obyektin tutmaya yönəldilməsi xərcləri satınalma qiymətindən tutulur.

319.4. Açıq hərracdan satışa çıxarılan ipoteka predmetinin ilkin satış qiyməti “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq müəyyən edilir. 

319.5. Hərrac “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən olunmuş hallarda baş tutmamış elan edildikdə, təkrar hərrac keçirilir. Təkrar hərrac birinci hərracın formasında elan edilməli və həmin qaydada keçirilməlidir. Təkrar hərracın təşkilatçısı ipoteka predmetini ilkin satış qiymət ilə, təkrar hərracın birinci hərracın iştirakçısı olmadığı səbəbindən keçirildiyi halda isə ilkin satış qiymətindən 15 faiz aşağı qiymətlə hərraca çıxara bilər, bu şərtlə ki, ipoteka predmetinin ən aşağı satış qiyməti ən azı hərracın keçirilməsi xərclərinin və hüquqlarının qeydiyyat növbəliliyinə görə ipoteka predmetini açıq hərracdan satan ipoteka saxlayandan üstün olan digər ipoteka saxlayanların tələblərinin ödənilməsi üçün kifayət qədər olsun. Hərrac üzrə xərclər mülkiyyətçinin üzərinə qoyulur.

319.6. İpoteka predmetinin satışından götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün yetərli deyildirsə, o, çatışmayan məbləği, əgər ipoteka müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, borclunun başqa əmlakından almaq hüququna malikdir. Bu halda ipoteka saxlayanın ipotekaya əsaslanan üstünlük hüququ yoxdur. Əgər satışdan götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ ipoteka verənə qaytarılmalıdır.

Maddə 414. Müqavilənin hərracda bağlanması

414.1. Əgər müqavilənin mahiyyətindən ayrı qayda irəli gəlmirsə, o, hərrac keçirilməsi yolu ilə bağlana bilər. Müqavilə hərracı udan şəxslə bağlanır.

414.2. Hərracın təşkilatçısı kimi əmlakın mülkiyyətçisi və ya əmlak hüququnun sahibi və ya ixtisaslaşdırılmış təşkilat çıxış edə bilər. İxtisaslaşdırılmış təşkilat əmlakın mülkiyyətçisi və ya əmlak hüququnun sahibi ilə müqavilə əsasında hərəkət edir və onların adından və ya öz adından çıxış edir.

414.3. Bu Məcəllədə göstərilən hallarda əmlakın və ya əmlak hüququnun satışı barədə müqavilələr yalnız hərrac keçirilməsi yolu ilə bağlana bilər.

414.4. Hərrac auksion və ya müsabiqə formasında keçirilir. Ən yüksək qiymət təklif etmiş şəxs auksionda hərracı udmuş sayılır, hərracın təşkilatçısının qabaqcadan təyin etdiyi müsabiqə komissiyasının rəyinə əsasən ən yaxşı şərtlər təklif etmiş şəxs isə müsabiqə üzrə hərracı udmuş sayılır.

414.5. Qanunvericilikdə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, hərracın formasını satılan əmlakın mülkiyyətçisi və ya satılan əmlak hüququnun sahibi müəyyənləşdirir.

Maddə 415. Hərracın təşkili və keçirilmə qaydası

415.1. Auksionlar və müsabiqələr açıq və qapalı ola bilər. Açıq auksionda və açıq müsabiqədə istənilən şəxs iştirak edə bilər. Qapalı auksionda və qapalı müsabiqədə yalnız bu məqsəd üçün dəvət olunan şəxslər iştirak edirlər.

415.2. Qanunvericilikdə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, təşkilatçı hərracın keçirilməsini onun keçirilməsinə ən geci otuz gün qalmış bildirməlidir. Bildirişdə hərracın vaxtı, yeri və forması, onun predmeti və keçirilmə qaydası, o cümlədən hərracda iştirakın rəsmiləşdirilməsi, hərracı udan şəxsin müəyyənləşdirilməsi, habelə başlanğıc qiyməti haqqında və qanunvericiliklə müəyyənləşdirilmiş digər məlumatlar olmalıdır. Əgər hərracın predmeti müqavilə bağlamaq hüququdursa, qarşıdakı hərrac barəsində bildirişdə bunun üçün verilən müddət göstərilməlidir.

415.3. Əgər bu Məcəllədə və ya hərracın keçirilməsi barədə bildirişdə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, bildirişi göndərən açıq hərrac təşkilatçısı auksionu keçirməkdən istədiyi vaxt, lakin onun keçirilməsi gününə ən geci üç gün qalmış, müsabiqəni keçirməkdən isə onun keçirilməsinə ən geci otuz gün qalmış imtina edə bilər. Açıq hərracın təşkilatçısı onu keçirməkdən həmin müddətləri pozmaqla imtina etdikdə, iştirakçılara dəyən real zərərin əvəzini ödəməlidir. Qapalı auksionun və ya qapalı müsabiqənin təşkilatçısı hərracdan imtinanın bildiriş göndərildikdən sonra məhz hansı müddətdə edildiyindən asılı olmayaraq, dəvət etdiyi iştirakçılara dəyən real zərərin əvəzini ödəməlidir.

415.4. Hərracın iştirakçıları hərracın keçirilməsinə dair bildirişdə göstərilən məbləğdə, müddətdə və qaydada beh verirlər. Hərrac keçirilmədikdə beh geri qaytarılmalıdır. Hərracda iştirak edən, lakin onu udmayan şəxslərin də behi qaytarılır. Hərracı udmuş şəxslə müqavilə bağlandıqda, onun verdiyi behin məbləği bağlanmış müqavilə üzrə öhdəliklərin icrası hesabına daxil edilir.

415.5. Hərracı udmuş şəxs və hərracın təşkilatçısı auksionun və ya müsabiqənin keçirildiyi gün hərracın nəticələri haqqında protokol imzalayırlar; bu protokol müqavilə qüvvəsinə malikdir. Hərracı udmuş şəxs protokolu imzalamaqdan boyun qaçırarsa, verdiyi behi itirir. Protokolu imzalamaqdan boyun qaçıran hərrac təşkilatçısı hərracı udan şəxsə behi ikiqat məbləğdə qaytarmalı, habelə hərracda iştirak etmək nəticəsində dəyən zərərin əvəzini ödəməlidir.

415.6. Əgər hərracın predmeti yalnız müqavilə bağlamaq hüququ olmuşsa, belə müqaviləni tərəflər hərrac qurtardıqdan və protokol rəsmiləşdirildikdən sonra iyirmi gündən və ya bildirişdə göstərilən başqa müddətdən gec olmayaraq imzalamalıdırlar.

415.7. Onlardan biri müqavilə bağlamaqdan boyun qaçırdıqda, digər tərəf müqaviləni bağlamağa məcbur etmək, habelə onu bağlamaqdan boyun qaçırılması nəticəsində vurulan zərərin əvəzini ödəmək tələbi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər.

Maddə 416. Hərrac keçirilməsi qaydalarının pozulması nəticələri

416.1. Bu Məcəllədə müəyyənləşdirilmiş qaydaları pozmaqla keçirilən hərrac maraqlı şəxsin iddiası üzrə məhkəmə tərəfindən etibarsız sayıla bilər.

416.2. Hərracın etibarsız sayılması hərracı udmuş şəxslə bağlanan müqavilənin etibarsızlığına səbəb olur.

Maddə 492. Behlə təmin edilmiş öhdəliyə xitam verilməsinin və onun icra edilməməsinin nəticələri

492.1. Öhdəliyin icrasına başlanana qədər ona tərəflərin razılaşması üzrə və ya icranın mümkün olmaması nəticəsində xitam verildikdə beh qaytarılmalıdır.

492.2. Əgər müqavilənin icra edilməməsi üçün beh vermiş tərəf məsuliyyət daşıyırsa, beh digər tərəfdə qalır. Əgər müqavilənin icra edilməməsi üçün beh almış tərəf məsuliyyət daşıyırsa, o, digər tərəfə behin iki mislini ödəməlidir. Bundan əlavə, müqavilənin icra edilməməsi üçün məsuliyyət daşıyan tərəf, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, beh məbləği hesaba alınmaqla, zərərin əvəzini digər tərəfə ödəməyə borcludur.

 

İpoteka haqqında

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

İpoteka predmetinin

hərracının təşkili və satışı qaydası

M a d d ə 41. İpoteka predmetinin satış üsulları

41.1.  İpoteka müqaviləsinə əsasən tutma yönəldilən ipoteka predmeti açıq bazarda və ya hərracda, o cümlədən elektron qaydada keçirilən hərracda satıla bilər.

41.2. Məhkəmənin qərarı və ya notariusun icra qeydi əsasında tutma yönəldilməsi proseduru icra məmuru tərəfindən “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq həyata keçirilir. İcra məmuru ipoteka saxlayanın və ipoteka qoyanın qarşılıqlı razılığına əsasən seçilmiş beş ildən az olmayan daimi fəaliyyət göstərən ixtisaslaşdırılmış təşkilata (bundan sonra - hərracın təşkilatçısı) hərracın keçirilməsi barədə sifarişi verir. Bu razılıq 5 təqvim günü müddətində əldə edilmədikdə icra məmuru sifarişi “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq verir.

41.3. Hərracın təşkilatçısına sifariş “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa müvafiq qaydada tərtib olunur və hərraca çıxarılan ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini əks etdirir. 

 41.4. Tərəflərin notariat qaydasında təsdiqlənmiş razılaşması əsasında məhkəməyə müraciət edilmədən tutma yönəldilən ipoteka predmeti satılarkən satış üsulu və satışı həyata keçirməli olan şəxs tərəflərin razılığı ilə müəyyən olunur. Razılığa əsasən ipoteka predmeti hərracda satıldıqda ipoteka saxlayan və ya ipoteka qoyan hərracın təşkilatçısına sifarişi verə bilərlər.

41.5. Hərrac açıq auksion formasında keçirilir.

M a d d ə 42. Hərracın keçirilmə qaydası

42.1. Hərracın təşkilatçısı icra məmurundan sifarişi aldığı gündən 5 iş günü müddətində hərracın keçirilməsinə dair kütləvi informasiya vasitələrində və özünün rəsmi internet saytında elan dərc etdirir və bu barədə ipoteka saxlayana və ipoteka qoyana sifarişli poçt göndərişi (məktubu) ilə bildiriş göndərir. Elan və bildiriş hərracın keçirilməsinə ən geci 20 təqvim günü qalmış verilir (göndərilir). Hərrac sifarişin alındığı gündən 30 təqvim günündən gec olmayaraq keçirilir. Elanda və bildirişdə hərracın vaxtı, yeri, keçirilmə qaydası, satışa çıxarılan ipoteka predmetinin yerləşdiyi ərazi və təsviri, ilkin satış qiyməti, hərrac addımı (ilkin satış qiymətinin 3 faizindən artıq olmamaqla), hərracda iştirak üçün behin məbləği, onun ödənilməsi müddəti və qaydası, hərracda iştirak hüququnu əldə etmək üçün sənədlərin siyahısı, habelə alış qiymətinin ödənilməsi müddəti və qaydası haqqında məlumat olmalıdır. Hərracın iştirakçısı hərracın predmetinin ilkin satış qiymətinin 5 faizi məbləğində beh ödəməlidir.

42.2. Hərrac baş tutmadıqda, habelə keçirilməsindən imtina edildikdə hərracın təşkilatçısı behləri 7 təqvim günü müddətində geri qaytarmalıdır.

Hərracı udan, lakin bu Qanunla müəyyən olunmuş müddətdə alış qiymətini ödəməyən şəxsin behi qaytarılmır. Həmin beh bu Qanunun 47-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada istifadə edilir.

Hərracda iştirak edən, lakin onu udmayan şəxslərin de behi 7 təqvim günü müddətində geri qaytarılır. Hərracı udmuş şəxslə müqavilə bağlandıqda onun verdiyi behin məbləği alış qiymətinə daxil edilir.

42.3.  İstənilən şəxs, o cümlədən ipoteka saxlayan və ipoteka qoyan hərracda alıcı qismində iştirak edə bilər. Hərracı sifariş edən icra qurumunun və hərrac təşkilatının əməkdaşlarının, habelə əmlakın qiymətləndirilməsini həyata keçirən şəxslərin birbaşa və ya dolayı yolla hərracda alıcı qismində iştirak etməsinə yol verilmir.

42.4. Hərracda iştirak edən ipoteka saxlayan beh ödəmir. Hərracı udduğu halda, ipoteka saxlayan tələbinin məbləği həcmində alış qiymətini ödəməkdən azad olunur.

42.5. Ən yüksək qiymət təklif etmiş şəxs hərracı udmuş sayılır.

42.6. Hərracı udmuş şəxs və hərracın təşkilatçısı auksionun keçirildiyi gün hərracın nəticələri haqqında müqavilə qüvvəsinə malik olan protokol imzalayırlar. Protokolun imzalanmasından imtina edilməsi Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 415-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş nəticələrə səbəb olur.

42.7. Hərracı udmuş şəxs hərrac qurtardıqdan sonra ən geci 7 təqvim günü ərzində iştirak üçün verdiyi behi çıxmaqla alış qiymətini ödəməlidir. Əgər alış qiyməti hərracı udmuş şəxs tərəfindən həmin müddət ərzində ödənilməzsə ipoteka predmetini hərracda ikinci ən yuxarı qiymət təklif etmiş şəxs həmin qiymətə ala bilər. Bu məqsədlə hərrac təşkilatı həmin şəxsə müraciət edir, sonuncu ipoteka predmetini almağa yazılı razılıq verdikdə hərracı udmuş şəxs statusu qazanır.

Alış qiymətinin ödənilməməsi bu Qanunla müəyyən edilmiş nəticələrə səbəb olur.

42.8.  Hərracın nəticələri haqqında protokol ipotekanın dövlət qeydiyyatı orqanına ipotekaya xitam verilməsi və yeni mülkiyyətçi haqqında qeydlərin müvafiq reyestrə daxil edilməsi üçün əsas hesab olunur.

M a d d ə 43. Hərracın baş tutmamış elan edilməsi

43.1. Hərracın təşkilatçısı aşağıdakı hallardan biri baş verdikdə hərracın baş tutmadığı barədə hərracın keçirilməsinə dair elanın verildiyi kütləvi informasiya vasitəsində və özünün rəsmi internet saytında məlumat dərc etdirir: 

43.1.1. hərraca iki nəfərdən az alıcı gəldikdə;

43.1.2. hərracın iştirakçısı olmadıqda;

43.1.3. hərracı udmuş iştirakçı hərracın nəticələri barədə protokol imzalamaqdan imtina etdikdə;

43.1.4. hərracı udmuş iştirakçı bu Qanunla müəyyən olunmuş müddətdə alış qiymətini tamamilə ödəmədikdə, bu şərtlə ki, ipoteka saxlayanın razılığı ilə həmin müddət uzadılmasın.

43.2. Bu Qanunun 43.1.1 - 43.1.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda hərracın baş tutmaması barədə elan hərracın keçirilməsinin təyin olunduğu və ya müvafiq olaraq alış qiymətinin ödənilməsi üçün nəzərdə tutulmuş gündən 3 təqvim günü gec olmayaraq dərc etdirilir.

43.3. Hərracın baş tutmaması barədə elanın dərc edildiyi gündən sonra 10 təqvim günü müddətində ipoteka saxlayan ipoteka qoyanla müqavilə əsasında ipoteka predmetini ilkin satış qiymətilə ala bilər.

43.4. İpoteka predmetinin ipoteka saxlayan tərəfindən alınması barədə bu Qanunun 43.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş müqavilə baş tutmadıqda birinci hərracın keçirildiyi gündən bir 20təqvim günündən gec olmayaraq təkrar hərrac keçirilir. 

43.5. Təkrar hərrac bu Qanunun 42-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada keçirilir. Hərracın təşkilatçısı ipoteka predmetini ilkin satış qiymət ilə, hərracın iştirakçısı olmadığına görə hərracın baş tutmadığı səbəbə görə isə ilkin satış qiymətindən 15 faiz aşağı qiymətlə hərraca çıxara bilər, bu şərtlə ki, ipoteka predmetinin ən aşağı satış qiyməti ən azı hərracın keçirilməsi xərclərinin və hüquqlarının qeydiyyat növbəliliyinə görə ipoteka predmetini açıq hərracdan satan ipoteka saxlayandan üstün olan digər ipoteka saxlayanların tələblərinin ödənilməsi üçün kifayət qədər olsun.

43.6. Təkrar hərracda bir iştirakçı olduqda hərrac baş tutmuş hesab olunur və bu halda həmin şəxs hərracın qalibi olur.

43.7. Bu Qanunun 43.1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla, hərrac digər səbəblərə görə baş tutmamış elan edildikdə ipoteka saxlayan ipoteka predmetini təkrar hərracdakı ilkinsatış qiymətindən 25 faiz az olmayan qiymətlə ala bilər, bu şərtlə ki, ipoteka predmetinin ən aşağı satış qiyməti ən azı hüquqlarının qeydiyyat növbəliliyinə görə ipoteka predmetini satın alan ipoteka saxlayandan üstün olan digər ipoteka saxlayanların tələblərinin ödənilməsi üçün kifayət qədər olsun. 

43.8. İpoteka saxlayan təkrar hərrac baş tutmamış elan edildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka predmetini əldə etməzsə, ipotekaya xitam verilir.

43.9. İpoteka saxlayan xarakterinə və təyinatına görə ona məxsus ola bilməyən ipoteka predmetini özündə saxlamışsa, o, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada bir il ərzində həmin əşyanı özgəninkiləşdirməlidir.

M a d d ə 44. Hərracın etibarsız sayılması

Bu Qanunla müəyyən edilmiş qaydaları pozmaqla keçirilən hərrac Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 416-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş nəticələrə səbəb olur.

M a d d ə 46. İpoteka predmetinin satışına xitam verilməsi

46.1. İpoteka predmetinin açıq bazarda və ya hərracda satışına (alqı-satqı müqaviləsi notariat qaydasında təsdiq olunanadək və ya hərracın nəticələri üzrə protokol imzalananadək), yaxud bu Qanunun tələblərinə uyğun olaraq onun ipoteka saxlayan tərəfindən əldə olunmasına qədər (alqı-satqı müqaviləsi notariat qaydasında təsdiq olunanadək) əsas öhdəlik üzrə borclu və (və ya) ipoteka qoyan, yaxud hər hansı üçüncü şəxs ipoteka saxlayanın əsas öhdəlik üzrə bütün tələbini ödəyərək ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsinə və onun satışına xitam verə bilər. Bu hüququ məhdudlaşdıran razılaşma əhəmiyyətsizdir. 

46.2. İpoteka predmetinə tutma yönəldilməsinə və onun satışına xitam verilməsini tələb edən şəxs həmin predmetə tutma yönəldilməsi və onun satışı ilə əlaqədar çəkilmiş xərcləri ipoteka saxlayana ödəməlidir.

M a d d ə 47. İpoteka predmetinin satılmasından əldə olunan gəlirin bölüşdürülməsi

47.2. İpoteka predmetinə məhkəmənin qərarı və ya notariusun icra qeydi əsasında tutma yönəldildikdə ipoteka predmetinin satılmasından əldə olunan gəlir icra məmurlarının depozit hesabına daxil olduqdan sonra 7 təqvim günündən gec olmayaraq icra məmuru tərəfindən aşağıdakı qaydada bölüşdürülür:

47.2.1. ipoteka saxlayanın ipoteka ilə təmin olunmuş tələbinin, o cümlədən əsas borcun, faizlərin, öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi, yaxud icranın gecikdirilməsi nəticəsində dəbbə pulunun və (və ya) vurulmuş zərərin əvəzinin ödənilməsinə (bu ödənişlər göstərilən ardıcıllıqla həyata keçirilir);

47.2.2. bu Qanunun 4.1.4-cü və 5-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş xərclərin ödənilməsinə;

47.2.3. sonrakı ipoteka saxlayan ipoteka hüququnu həyata keçirdikdə onun tələbinin ödənilməsinə;

47.2.4. bu Qanunun 47.2.1‒47.2.3-cü maddələrində qeyd edilən tələblər tam ödənildikdən sonra “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş məbləğdə icra ödənişinin ödənilməsinə.

47.3. Birgə ipoteka saxlayanların tələbi ipoteka müqaviləsində müəyyən edilmiş qaydada, müəyyən olunmadıqda isə onların tələblərinə mütənasib olaraq bölüşdürülür.

47.4. Bu Qanunun 47.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş ödənişlər həyata keçirildikdən sonra ipoteka predmetinin satışından əldə olunan vəsaitin qalan hissəsi ipoteka qoyana qaytarılır.

47.5. İpoteka predmetinin satışından götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün yetərli deyildirsə, o, çatışmayan məbləği, əgər ipoteka müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, borclunun başqa əmlakından almaq hüququna malikdir. Bu halda ipoteka saxlayanın ipotekaya əsaslanan üstünlük hüququ yoxdur. Əgər satışdan götürülən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ ipoteka qoyana qaytarılmalıdır. 

“İcra HaqqındaAzərbaycan Qanununun hərraca aid maddələri

Maddə 52. Borclunun əmlakının saxlanılması

52.1. Borclunun əmlakı saxlanmaq üçün onun özünə və ya icra məmuru tərəfindən təyin olunmuş digər şəxslərə (bundan sonra - saxlayıcıya) verilir. Əmlakı saxlamaq üçün qəbul edən saxlayıcıdan bu barədə qəbz alınır. Əmlakdan istifadə olunması onun məhvinə və ya dəyərinin azalmasına səbəb olmadıqda, saxlayıcı həmin əmlakdan istifadə edə bilər.

52.2. Saxlayıcı borclunun özü və ya onun ailə üzvü (borclu hüquqi şəxs olduqda - onun işçisi) deyildirsə, əmlakın saxlanması üçün ona müvafiq haqq verilir. Bundan əlavə, saxlayıcının əmlakı saxlamaq üçün çəkdiyi xərclər, həmin əmlakdan istifadə olunmasına görə onun əldə etdiyi həqiqi fayda çıxılmaqla, ona ödənilir.

52.3. Üzərinə həbs qoyulmuş əmlakın saxlanması qaydası və şərtləri müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir.

52.4. Saxlanmaq üçün verilmiş əmlak mənimsənildikdə, israf edildikdə, özgəninkiləşdirildikdə və ya gizlədildikdə, saxlayıcı vurduğu ziyana görə əmlak məsuliyyətindən əlavə, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq cinayət məsuliyyəti də daşıyır.

Maddə 53. Üzərinə həbs qoyulmuş əmlakın satılması

53.1. Üzərinə həbs qoyulmuş əmlak, qanunla dövriyyədən çıxarılmış və ya dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış əmlak istisna olmaqla, həbsin səbəblərindən, əmlakın növündən və mənsubiyyətindənasılı olmayaraq, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə başqa hal nəzərdə tutulmamışdırsa, tələbkara təklif olunur. Tələbkar imtina etdikdə həmin əmlak tələbkarın imtina etdiyi gündən üç ay müddətində satılmalıdır.

53.2. Borclunun əmlakı, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada əmtəə birjaları nəzdində yaradılan və bu cür əməliyyatlar aparmaq hüququna malik olan ixtisaslaşdırılmış müəssisələr tərəfindən hərrac yolu ilə satılır. Dəyəri 5000 manatdan artıq olmayan daşınar əmlak icra xidmətinin müəyyən etdiyi ticarət şəbəkələrində müvafiq müqavilə əsasında satıla bilər. Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinin 90-cı maddəsinə əsasən vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış əmlakının ticarət şəbəkələrində (o cümlədən, satışını elektron şəkildə həyata keçirən ticarət şəbəkələrində) satışının təşkili qaydaları müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən olunur.

53.3. Əmlak satılmadıqda, həmin əmlak yenidən tələbkara təklif olunur. Tələbkar əmlakdan imtina etdikdə, əmlak borcluya, icra sənədi isə icra sənədini vermiş məhkəmə və ya digər orqana (notariusun icra qeydi isə tələbkara) qaytarılır.

Maddə 61. Hərracların hazırlanması və keçirilməsi

    61.1. Borclunun əmlakının satılması üzrə hərraclar, bu Qanunun 53.2-ci maddəsində göstərilən ixtisaslaşdırılmış müəssisələr tərəfindən müvafiq müqavilə əsasında təşkil edilir və keçirilir.
    61.2. İxtisaslaşdırılmış müəssisələr hərracı icra məmurunun sifarişi əsasında keçirirlər. Həmin sifarişdə hərraca qoyulan əmlakın ilkin qiyməti göstərilir.
    61.3. Sifarişə aşağıdakılar əlavə edilir:
    61.3.1. icra sənədinin surəti;
    61.3.2. əmlak üzərinə həbs qoyulması haqqında icra məmuru tərəfindən tərtib edilmiş aktın surəti;
   61.3.3. daşınmaz əmlak satıldıqda, həmin əmlaka dair sənədlər;
   61.3.4. ayrıca tikili satıldıqda, həmin tikilinin yerləşdiyi torpaq sahəsindən istifadə

hüququnu və ya həmin torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənədlərin surəti.
    61.4. Uzunmüddətli icarə hüququ hərraca çıxarıldıqda, bu Qanunun 61.3.1 – 61.3.4-cü maddələrində göstərilən sənədlərə icra məmuru tərəfindən aşağıdakılar da əlavə edilir:
   61.4.1. icarə müqaviləsinin surəti;
   61.4.2. icarə müqaviləsinin qeydiyyatını təsdiq edən sənədin surəti;
   61.4.3. tələbin uzunmüddətli icarə hüququna yönəldilməsinə icarəyə verənin razılığını təsdiq edən sənədin surəti və ya icarəçi icarə hüququnu hərrac nəticəsində əldə etdikdə, uzunmüddətli icarə hüququnun icarəçiyə keçməsini təsdiq edən sənədin surəti.
   61.5. Tikintisi başa çatmamış obyekt üzərində hüquq satıldıqda, bu Qanunun 61.3.1 –       

   61.3.4-cü maddələrində göstərilən sənədlərə icra məmuru tərəfindən aşağıdakılarda əlavə edilir:
   61.5.1. torpaq sahəsi üzərində mülkiyyət, icarə və ya istifadə hüququnu təsdiq edən sənədin surəti;
   61.5.2. tikintiyə icazənin surəti.
   61.6. Vergi ödəyicisinin siyahıya alınmış əmlakının qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada ixtisaslaşdırılmış açıq hərraclarda satılması zamanı icra məmurunun sifarişinə əlavə edilən sənədlər Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilir.

Maddə 62. Hərracın keçirilməsi müddətləri və qaydası

 

62.1. İcra məmurundan müvafiq sifarişin alındığı gündən ən geci iki ay müddətində ixtisaslaşdırılmış müəssisələr tərəfindən hərrac keçirilməlidir.
62.2. Hərracın keçirilməsi qaydası Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilir.

"Dövlət mülkiyyətinə keçirilmiş mallarm və nəqliyyat vasitələrinin gömrük hərraclarında satılması Qaydaları"nın təsdiq edilməsi barədə

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

"Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi barədə" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2011-ci il 15 sentyabr tarixli 499 nömrəli Fərmanmm 1.2.13-cü yarımbəndinin icrasmı təmin etmək məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasınm Nazirlər Kabineti QƏRARA ALIR:

"Dövlət mülkiyyətinə keçirilmiş mallarm və nəqliyyat vasitələrinin gömrük hərraclarında satılması Qaydaları" təsdiq edilsin (əlavə olunur).

Azərbaycan Respublikasmın Baş naziri Artur Rasi-zadə

Bakı şəhəri, 19 oktyabr 2012-ci il N2 237

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin

2012-ci il 19 oktyabr tarixli 237 nömrəli

qərarı ilə təsdiq edilmişdir

Dövlət mülkiyyətinə keçirilmiş mallarm və nəqliyyat vasitələrinin gömrük hərraclarmda satılması

QAYDALARI

1. Ümumi müddəalar

1.1. Bu Qaydalar Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 328.5-ci
maddəsinə əsasən hazırlanmışdır və gömrük işi sahəsində cinayət işləri və
digər hüquqpozmalar üzrə məhkəmənin qüvvəyə minmiş qərarına əsasən
müsadirə edilmiş, habelə şəxsin dövlətin xeyrinə imtina etdiyi və dövlət
mülkiyyetinə keçirilmiş mallarm və nəqliyyat vasitələrinin (bundan sonra -
mallar) açıq gömrük hərraclarmda satılması ilə bağlı məsələləri tənzimləyir.

1.2.  Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin (bundan
sonra - Komitə) tabeliyində olan "Azərterminalkompleks" Birliyi mülki
qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada hərracm təşkilatçısı və satıcısı
(bundan sonra - satıcı) qismində çıxış edir.

 1.3. Gömrük hərraclarmda satışa çıxarılan mallarm ilkin satış qiyməti "Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqmda" Azərbaycan Respublikasmın Oanununa uyğun olaraq sərbəst (bazar) qiymətlər əsasmda müəyyən edilir.

1.4 Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin 328.2-ci maddəsinə uyğun olaraq, gömrük hərraclarmda iştiraka görə hərrac iştirakçılarmdan əmlakm ilkin satış qiymətinin 0,5 faizindən çox olmamaq şərtilə iştirak haqqı almır.

1.5 Gömrük orqanlarının, Komitənin tabeliyində olan qurumlarm işçiləri və onların ailə üzvləri dövlət mülkiyyətinə keçirilmiş malları birbaşa, yaxud dolayısı ilə (digər şəxslər vasitəsilə) alabilməzlər.

1.6 Dövlət mülkiyyətinə keçirilmiş və gömrük hərraclarmda satılmamış qalan, yaxud mülki dövriyyədə olmasma yol verilməyən və mülki dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış mallar, həmçinin tez xarab olan və saxlanc müddəti keçmiş mallar barəsində sərəncam verilməsi qaydaları qanunvericiliklə müəyyən edilir.

2. Mallarm gömrük hərracına çıxarılması və satılması

2.1.    Mallarm gömrük hərraclarmda satılması üçün Komitənin,
Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin və satıcımn əməkdaşlarmm
daxil olduğu 5 (beş) nəfərdən ibarət hərrac komissiyası yaradılır.

2.2. Komissiyanm üzvlərindən biri Komitə tərəfindən sədr təyin edilir.
2.3. Satıcı gömrük hərracı vasitəsilə hərraca çıxarılan əmlak haqqmda hər
növbəti hərrac gününə ən geci 30 (otuz) gün qalmış kütləvi informasiya
vasitələrində və Komitənin internet saytmda hərracm açıq formada
keçirilməsi barədə məlumatı, əmlakm tam admı, yerləşdiyi ünvanı, mallarm ilkin satış qiymətini, sifarişlərin qəbulunun başlanma və başaçatma tarixlərini, sifariş və sənəd qəbulu məntəqələrinin ünvanlarını, sənəd qəbuluna məsul şəxsin admı, soyadını, vəzifəsi və əlaqə telefonlarmı, hərracda iştirak etmək üçün sifarişlərin qəbulu zamanı tələb olunan sənədləri, hərracm keçirilmə tarixini, vaxtı və ünvanmı, hərracda iştirak haqqmm məbləğini, əmlakm ilkin satış qiymətinin 5 (beş) faizi həcmində behin məbləğini və həmin məbləğin köçürülməsi üçün müvafiq bank hesabmı əks etdirən elan dərc etdirir. Elan dərc edildiyi andan hərracda iştirak etmək hüququnu əldə etmiş şəxslərə satışa çıxarılan əmlakla tanış olmaq imkanı yaradılır. Satışa çıxarılan əmlakla tanış olduqdan sonra hərracm keçirilməsinə 5 (beş) gün qalmış hərraca buraxılmış şəxslər hərracm təşkilatçısma hərracda iştirak edib-etməyəcəkləri barədə öz qərarlarmı yazılı surətdə bildirməlidirlər.

2.4 Bu Qaydalarm 2.5-ci bəndində qeyd edilən sənədləri hərracm başlanmasma ən geci 3 (üç) iş günü qalanadək təqdim etmiş hüquqi və fiziki şəxlslər hərracda iştirak edə bilərlər.

2.5 Sifarişə iştirak haqqınm və behin ödənilməsini təsdiq edən ödəmə sənədinin surəti, hüquqi şəxslər üçün dövlət reyestrindən çıxarışm surəti, fiziki şəxslər üçün şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti əlavə olunmalıdır.

2.6 Hüquqi və ya fiziki şəxsin nümayəndəsi tərəfindən verilən sifarişə müvafiq şəxsin adma verilmiş etibarnamə əlavə edilir.

2.7 Sifariş və ona əlavə edilmiş sənədlər satıcı tərəfindən qaytanlanmış və nömrələnmiş xüsusi kitabda qeydiyyata almmaqla qəbul edilir və hərrac iştirakçılarma hərracda iştiraketmə nömrəsi və satışa çıxarılan əmlakm adı əks olunan bilet verilir.

2.8 Hərracm keçirilməsi barədə elanda digər qayda nəzərdə
tutulmayıbsa, elan verən satıcı hərracı keçirməkdən onun keçirilməsi gününə ən geci 3 (üç) iş günü qalanadək imtina edə bilər. Satıcı hərracı keçirməkdən həmin müddətləri pozmaqla imtina etdikdə, iştirakçılara dəyən real zərərin əvəzini ödəməlidir.

2.9. Hərracı udmuş şəxs hərrac qurtardıqdan sonra ən geci 5 (beş) iş günü ərzində iştirak üçün verdiyi beh nəzərə almmaqla alış qiymətini  ödəməlidir.

3. Hərracm keçirilməsi qaydası

3.1 Satışa çıxarılan mallarm ilkin satış qiyməti elan edilir. İlkin satış qiyməti və ya əlavələr edilməklə artırılan satış qiyməti elan olunduqda, hərracda iştirak edən şəxslər öz biletlərini qaldırmaqla elan olunmuş qiymətə əmlakı almağa razı,olduqlarmı bildirirlər.

3.2 Hərracı aparan hər yeni elan olunmuş qiyməti üç dəfə təkrar edir. Elan olunmuş satış qiymətinə əmlakı almağa razı olan hərrac iştirakçılarmın sayı iki və daha çox olduqda, həmin qiymət iştirakçılar tərəfindən əlavəetmə yolu ilə artırılır. Elan olunmuş növbəti satış qiymətinə əmlakı almağa yalnız bir iştirakçı razılıq verdiyi halda, həmin şəxs hərracm qalibi hesab olunur. Bu vaxt hərracı aparan şəxs əmlakm satıldığını, satış qiymətini və qalib gəlmiş şəxsin biletinin nömrəsini bildirir.

3.3 Satıcı aşağıdakı hallardan biri baş verdikdə, hərracm baş tutmadığı barədə hərrac tarixindən sonrakı 10 (on) gün müddətində hərracm keçirilməsinə dair elanm verildiyi kütləvi informasiya vasitələrində və Komitənin internet saytında məlumat dərc etdirir:

3.3.1. hərracm iştirakçısı olmadıqda;   f

3.3.2.  hərracı udmuş iştirakçı hərracm nəticələri barədə protokol
imzalamaqdan imtina etdikdə;

3.3.3. hərracı udmuş iştirakçı bu Qaydaların 2.9-cu bəndində müəyyən
edilmiş müddətdə alış qiymətini tam ödəmədikdə.

3.4. Hərracm yeganə iştirakçısı hərracm qalibi hesab edilir. İlkin satış qiyməti və ya əmlakm növbəti hərracda aşağı salmmış qiyməti 3 (üç) dəfə elan olunduqdan sonra hərrac iştirakçılarımn heç biri biletini qaldırmadıqda, hərrac qiymətinin 5 (beş) faizi məbləğində vəsait iştirakçılardan bərabər hissələrlə tutulur və hərrac baş tutmamış hesab olunur. Bu Qaydalarm 3.3.2-ci və 3.3.3-cü yarımbəndlərində göstərilən hallarda iştirakçılarm ödədikləri beh qaytarılmır.

3.5. Əmlakm satışı üzrə keçirilən ilk iki hərracda sifariş verilmədikdə və ya mallar satılmadıqda, üçüncü hərracda satıcı tərəfindən əmlakm ilkin satış qiymətinin 10 faizi həcmində, dördüncü hərracda ilkin satış qiymətinin 25 faizi həcmində, beşinci hərracda ilkin satış qiymətinin 50 faizi həcmində aşağı salmır. Həmin mallar (qiymətli metallar və qiymətli daşlar, onlardan hazırlanmış məmulatlar, habelə onlarm qırmtıları və tullantıları istisna olmaqla) axırıncı hərracda da satılmadıqda, bazar qiymətləri nəzərə almmaqla,        "Qiymətləndirmə       fəaliyyəti        haqqmda"        Azərbaycan Respublikasmm     Qanunu     ilə     müəyyən     edilmiş     qaydada     yenidən qiymətləndirilərək hərraca çıxarılır.

3.6 Hərracm nəticələri komissiya üzvləri və hərracm qalibi tərəfindən imzalanan üç nüsxədən ibarət hərrac protokolu ilə rəsmiləşdirilir. Bu protokol müqavilə qüvvəsinə malikdir.

3.7 Protokolda həmin əmlakm daşmması, saxlanması və satışı ilə bağlı xərclər qeyd olunur.

3.8 Hərracların baş tutmadığı hallarda, bu barədə komissiya üzvləri tərəfindən imzalanan protokol tərtib edilir.

3.9 Hərracın keçirilməsinin nəticələri barədə tərtib olunmuş protokolun bir nüsxəsi alıcıya, bir nüsxəsi isə Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin nümayəndəsinə verilir.

3.10. Gömrük işi sahəsində aşkar edilmiş cinayətlər və gömrük qaydaları
əleyhinə inzibati xətalar haqqmda işlər üzrə məhkəmələrin qərarları əsasmda dövlət mülkiyyətinə keçirilmiş əmlakm satışından daxil olan vəsaitlər həmin əmlakm daşmması, saxlanması və satışı ilə bağlı xərclər çıxıldıqdan sonra 3 (üç) iş günü müddətində Azərbaycan Respublikasmm gömrük sisteminin büdcədənkənar inkişaf fonduna köçürülür. Şəxsin dövlətin xeyrinə imtina etdiyi malların və nəqliyyat vasitələrinin satışmdan əldə olunan vəsait dövlət büdcəsinə köçürülür.

3.11 Ödəniş sənədinin bir nüsxəsi hərracm keçirilməsinin nəticələri barədə alıcıya təqdim olunan protokola əlavə edilir.

3.12 Hərracı udmuş şəxslə müqavilə bağlandıqda, hərracdan əvvəl ödənilmiş behin məbləği bağlanmış müqavilə üzrə öhdəliklərin icrası hesabma aid edilməklə, əmlakın satışı ilə əlaqədar bu Qaydalarm 3.10-cu bəndinə müvafiq olaraq dövlət büdcəsinə və ya Azərbaycan Respublikasmm gömrük sisteminin büdcədənkənar inkişaf fonduna ödənilən məbləğə daxil edilir.

3.13 Əmlakın daşmması, saxlanması və satışı ilə bağlı xərclər 3 (üç) iş günü müddətində hərracm nəticələri barədə protokolda göstərilən hesablara ödənilməlidir.

3.14 Hərrac keçirilmədikdə və ya hərracda iştirak edən, lakin onu udmayan digər iştirakçılarm və beh ödənilməsinə baxmayaraq hərracda iştirak etməmiş şəxslərin ödəmiş olduqları beh təşkilatçı tərəfindən təqdim edilmiş siyahı əsasında ödəyicinin tələbi ilə 7 (yeddi) iş günü müddətində geri qaytarılır.

3.15 Satıcı protokolu imzalamaqdan boyun qaçırarsa, hərracı udan şəxsə behi ikiqat məbləğdə qaytarmalıdır.

4. Dövlət mülkiyyətinə keçirilmiş mallarm və nəqliyyat vasitələrinin təhvil verilməsi

4.1 Gömrük hərracmda satılan mallar hərracm qalibinə əmlakm dəyəri tam ödənildiyi tarixdən 2 (iki) iş günündən gec olmayaraq təhvil verilməlidir.

4.2 Satılmış əmlakm hərracm qalibinə satıcı tərəfindən təhvil verilməsi qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaimə-faktura əsasmda həyata keçirilir.

4.3 Təhvil verilmə ilə bağlı qaimə-fakturanın bir nüsxəsi alıcıya təqdim olunur.

Qeyd. Bu Qaydalarda dəyişikliklər Azərbaycan Respublikasımn Prezidenti ilə razüaşdınldıqdan sonra edilə bilər.m

 

 

            Respublika Xammal və Əmtəə Birjasının ticarət qaydaları

            1. ÜMUMİ MÜDDƏALAR

1.1   Respublika Xammal və Əmtəə Birjasında (bundan sonra birja adlanacaq) ticarətin təşkili və keçirilməsi qaydaları Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə, Vergi Gömrük Məcəllələrinə«Əmtəə Birjası haqqında» və respublika ərazisində digər mövcud qanunlarına və həmçinin sair hüquqi-normativ aktlarına uyğun işlənib hazırlanmış, Birja və ona tabe olan cəmiyyətlərdə əməliyyatlarını həyata keçirmək və onunla bağlı mübahisəli məsələləri həll etmək üçün hüquqi sənəddir.

1.2 Bu qaydalar Birjada tərəflər arasında alqı-satqı əqdlərinin qüvvədə olan qanunlara uyğun bağlanması və yerinə yetirilməsini, birja ticarəti iştirakçılarını hüquq və vəzifələrini, birjaya ödəniləcək ayırmaların həcmini, ticarət qaydalarını pozanlara qarşı cərimə sanksiyalarının tətbiqi mexanizmini tənzimləyir.

1.3 Birja öz fəaliyyətini birja ticarəti iştirakçılarının hüquq bərabərliyinin təmin edilməsi, sərbəst bazar qiymətlərinin tətbiqi, sövdələşmələrin aşkarlığı prinsipləri əsasında həyata keçirir.

1.4 Birja bilavasitə kommersiya ticarəti ilə məşğul olmur. Birjanın nəznində fəaliyyət göstərən MMC-lər öz Nizamnaməsinə uyğun olaraq fəaliyyət göstərir. Birja və onun qulluqçuları birja sövdələşmələrində bağlanan əqdin tərəfı kimi çıxış edə bilməzlər və bu əqdlərin onu bağlayan tərəflərin təqsiri üzündən pozulmasında cavabdehlik daşımır.

1.5 Birjanın üzvü olmayan hüquqi və fiziki şəxslər birja sövdələşmələrində yalnız birja vasitəçilərinin (Broker və dillerlərin) təmsilçiliyi ilə iştirak edə bilərlər. Birja sazişini bağlamaq hüququna birja üzvləri (onları təmsil edən nümayəndələr) birja ilə müvafiq müqaviləsi olan Broker kontorlarının broker və dillerləri malikdirlər. (bundan sonrakı mətndə birja iştirakçıları broker adlandırılır.

1.6 Birjanm ticarət qaydaları əsaında bağlanmış birjada qeydiyyatdan keçmiş Kontrakt və digər sənədlər birjavi əhəmiyyətli hesab edilir.

1.7 Birja kontraktınm məzmunu (elana görə adı, qiyməti, miqdan, yeri və göndərilmə müddətindən başqa) konfıdensial xarakter daşıyır və bu haqqda məlumat Azərbaycan Respublikasının müvafıq qanunlarına əsasən verilə bilər.

1.8 Birja müvafiq qaydalara əsasən bağlanmış kontrakt və Sazişlər üzrə yaranmış mübahisələrə Birja komisiyyası tərəfmdən hərracda baxılır.

1.9 Birja ticarətinin gedişi qaydalarına əlavə və dəyişikliklər, direktiv orqanlar tərəfındən qəbul olunmuş yeni qüvvəyə minmiş andan ən azı 1 ay aparıhr.

      BİRJA TİCARƏTİNDƏ HƏRRACLARIN KEÇİRİLMƏSİ QAYDASI

2.1 Birja ticarətinin iştirakçıları-brokerlər növbəti birja ticarətinin keçirilməsinə azı 3 gün qalmış müəyyən olunmuş forma üzrə satışa çıxarılacaq malların siyahısını, vergi ödəyicisi və ipoteka ilə yüklənmiş daşınmaz əmlaka görə beş faiz, daşınar əmlak nəqliyyat vasitəsi və s. vergi ödəyicisi üzrə on faiz, ipoteka ilə yüklü edilmişlərə görə isə beş faiz həcmində beh verirlər. Beh verməyən (ipoteka saxlayan istisna olmaqla) iştirakçının hərraca buraxılmasını auksion mərkəzinin rəhbərliyi tərəfındən həll edilir.

2.2 Brokerlərin qeydiyyatı və hərrac zalına buraxılması ticarətin başlanmasına bir saat qalmış başlayır.

2.3 Hərrac zalında brokerlərə satılacaq mallar haqqında məlumatlar dərc edilmiş informasiya bülleteni verilir.

2.4 Hərracda iştirak edən brokerlərin müştərinin adından saziş bağlamaq hüququ olmasını siibut edən vəkalətnaməsi və 3 nüsxədən ibarət saziş kartası olmalıdır. Saziş kartasında malın adı, qiyməti ümumi miqdarı bağlanacaq saziş üzrə minimal həcmi, göndərilmə vaxtı və şərtləri (franko), broker haqqında məlumat olmahdır.

2.5.Hərrac-hərrac katibi tərəfındən apanhr. Ticarət vaxtı hərrac zalında birja iştirakçıları və birja xidməti işçiləri, birjada qeydə alınmış digər brokerlər ola bilər.

2.6.Ticarətin keçirilməsi prossesində brokerlər öz müştəriləri bə broker kontorları ilə məsləhətləşə bilərlər.

2.7.Keçirilən hərraca əsasən iki variantdan istifadə olunur:

2.7.1.Hərracın birinci variantında aparıcı ardıcıl olaraq hər bir broker-satıcının təqdim etdiyi satış-kartasını olduğu kimi elan edir. Bu zaman hərracda iştirak edən brokerlər sonrakı bütün brokerlərin konkret təkliflərini bilmirlər. Broker öz mahnın satışmı elan etdirəndən sonra birinci olaraq kimsə almaq üçün razıhq verərsə təklif olunan şərtlər dəyişə bilməz. Alıcılann heç biri brokerin elan etdiyi şərtlər daxilində mah almaq üçün öz razıhğını bildirməsə, o zaman hərrac başlayır, broker-ahcılar broker-satıcıya onları maraqlandıran suallar verir, öz şərtlərini deyir (qışqırmaqla) və təklif etdikləri şərtlər daxilində mah alacaqlannı bildirirlər. Əgər satıcı deyilən şərtlərlə razılaşırsa, saziş həmin şərtlər əsasında bağlanmış hesab olunur. Ahcılann təklif etdiyi şərtlər broker-satıcını təmin etdiyi halda, aparıcı ona belə bir sual ilə müraciət edir: edilən təklifiər əsasında o ilkin elan etdiyi şərti dəyişməyə razıdırmı? Əgər broker-satıcı təklif edilmiş şərtlərlə razılaşmazsa aparıcı hərracın həmin lot üzrə apanlmasını bağh elan edir. Bununla əlaqədar apancı saziş kartasında təklif edilmiş ən yüksək satış qiymətini qeyd edir.

Təklifinə tələb olmayan broker-satıcı təkrar hərrac olarsa, həmin gün yalız başqa brokerlərin satış təklifləri elan oldunduqdan sonra öz təklifini elan etdirmək hüququna malikdir.

2.7.2.Hənacın ikinci variantında alıcı və satıcılar bütün təklifləri hərrac başlayana qədər elan edilir. Bu
variantda satıcılar və ahcılar təklif və tələbi əvvəlcədən bilərək qərar qəbul edib hərrac keçirilir.

2.8.Hərrac zalında sazişin bağlanması aşağıdakı qaydada aparıhr:

2.8.1.Alıcı «alıram», satıcı isə «satıram» razıhqlarını qışqırmaqla bildirirlər və ya hənac zahnda
sövdələşib qarşıhqlı razıhğa gəlirlər.

2.8.2 Saziş kartasında razılaşdırılmış şərtlər qeyd olunur.

2.8.3 Saziş kartası broker-satıcı və hərcac aparıcısı tərəfındən imzalanır.

2.8.4 Ahcı brokerlər tərəfındən qarantiya məbləği şəklində birjanın hesabına pul keçirirlər. Həmin pulun keçirilməsi barədə qəbz saziş kartasına əlavə edilərək karta ilə birlikdə hərcacın qeydiyyat şöbəsinə verilir.

Saziş kartalarının digər nüsxələri alıcı və satıcı brokerdə qalır.

2.8.5.Satıcı və alıcı brokerlər arasında sazişə müvafıq kontraktın bağlanması prosedurası yerinə
yetirildikdə,n sonra, həmin saziş qüvvəyə minir.

2.9.Hərracların qapalı və açıq keçirlməsi üçün əvvəlcədən tərəflər arasında razılaşma keçirilir.

2.10.Birjanın cəmiyyətləri tərəfındən keçirilən (qapah-açıq) hənaclarda əmlakın mülkiyyət formasından asılı olmayaraq sifariş sənədinin hənaca təqdim edildiyi tarixdən MMC-lərin nizamnaməsinə uyğun olaraq, kütləvi inmformasiya vasitələrində elan dərc olunduqdan ən geci otuz gün müddətində əmlakın ilkin qiyməti ilə hərrac təyin olunur. Alıcı marağı olmadıqda növbəti hərraclar əmlakın ilkin satış qiymətindən 10%, 20% və 40% aşağı qiymətə satılmalıdır.         

Sifärişçinih (əmlak sahibinin) razılığı ilə əmlak 10 gündən tez olmayaraq hərrac vasitəsilə satıla bilər.

Hərrac təşkilatçısı:

-Hərracın təşkil olunmasını və keçirilməsini təmin edir və onun baş tutub tutmamasını təsdiq edir.

-Hənacın gedişində mübahisəli vəziyyət yarandıqda hərracı dayandınr;

-Hərracın yekunu b arədə protokol tərtib edib onu təsdiq etmək üçün alıcıya təqdim edir.

Hərrac aşağıdakı qaydada keçirilir:

Satışa çıxarılan əmlakın ilkin satış qiyməti elan olunur. İlkin satış qiyməti və ya əlavələr edilməklə artırılan satış qiyməti elan olunduqda sifarişçilər öz biletlərini qaldırmaqla elan olunmuş qiymətə əmlakı almağa razı olduqlarını bildirirlər.

Hərcacı aparan hər yeni elan olunmuş qiyməti üç dəfə təkrar edir. Elan olunmuş satış qiymətinə əmlakı almağa razı olan sifarişlərin sayı iki və daha çox olduqda həmin qiymət sifarişçilər tərəfındən əlavəetmə yolu ilə artırılır. Elan olunmuş satış qiymətinə əmlakı almağa yalnız bir sifarişi razılıq verdiyi halda həmin şəxs hənacın qalib hesab olunur. Bu vaxt hərracı aparan şəxs əmlakın satıldığını, satış qiymətini və qalib gəlmiş şəxsin biletinin nömrəsini bildirir;

İlkin qiymət və ya əmlakın növbəti hənacda aşağı sahnmış qiyməti 3 ( üç) dəfə elan^lıui-iuqdan sonra iştirakçıların heç biri biletini qaldırmazsa, hərrac baş tutmamış hesab olunur.

Birinci hərrac baş tutmadıqda və ya siyahı üzrə ayrı-ayrılıqda əmlakın satışı tutmadıqda hər növbəti hərraca 10 (on) gün qalmış kütləvi informasiya vasitələrində elan dərc olunur. İkinci hərracda satılmayan əmlakın və ya onun ayrılıqda siyahı üzrə satılmayan hissəsinin ilkin satış qiymətinin on faizi həcmində, üçüncü və dördüncü hərraclarda isə müvafiq olaraq ilkin satış qiymətinin 20 və 40 faizi həcmindən çox olmamaq şərti ilə aşağı sahnaraq yekun vurulur.

Qeyd olunan qaydalar vergi ödəyicisinin siyahıya ahnmış əmlaklarına və «Ailə nigah » məcəlləsinə müvafıq olaraq ər-arvad arasında olan mübahisəli əmlakların bölgüsünə görə satışına və s mübahisəli məsələlərin həllində keçirilən hərraclara şamil edilir.

Fiziki və hüquqi şəxslərin sifarişinin mülkiyyət formasından asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikası "Mülki", "Vergi Məcəllə"lərinə, "İcra haqqında" qanunların müvafıq maddələrinə və "Birja Ticarət" qaydalarına əsaslanaraq (ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlaklara görə keçirilən hərraclar istisna olmaqla) hərracın keçirilməsi 2.10 bəndinə uyğun olaraq təşkil olunur.

İpoteka ilə yüklü edilmiş və İcra qeydi ilə olan ipöoteka predmetləri "İpoteka haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanunlarına və digər hüquqi normativ aktlarına əsasən həyata keçirilir.

Hərrac başa çatdıqdan sonra hərrac təşkilatçısı hərracın yekunlarım protokollaşdınr. Protokol 2 (iki)
nüsxədə qalib gəlmiş şəxs və ya onun nümayəndəsi və hərrac təşkilatçıları tərəfındən imzalanır. Bu
protokol müqavilə qüvvəsinə malikdir. Protokolda satıcı və qalib gəlmiş şəxs barədə qısa məlumatlar,
satılan əmlakın siyahısı və satış qiymətinin ödəniləcəyi hesablanır, hərracda qalib gəlmiş şəxsin verdiyi
beh ümumi məbləğdən çıxmaqla, qalan hissə qabaqcadan müəyyən olunmuş hesablaşma hesabına
ödəlinir. Protokolun bir nüsxəsi qalib gəlmiş şəxsə verilir. Hərracın qalibi və hərrac təşkilatı hərrac başa
çatdığı gün protokolu imzalamalıdır. İmzalanmış protokol üç gündən gec olmayaraq alıcıya təqdim
olunmahdır.            .                                                         

Qalib gəlmiş şəxs protokolu imzalamaqdan boyun qaçırarsa, verdiyi beh geri qaytarılmır. Protokolu imzalamaqdan boyun qaçıran satıcı qalib gəlmiş şəxsə behi ikiqat məbləğdə geri qaytarmalı, habelə hərracda iştirak etmək nəticəsində dəyən zərərin əvəzini ödəməlidir. Ziyanın məbləği satıcının və qalib gəlmiş şəxsin razıhğı əsasında müəyyən edilir. Tərəflər razıhğa gəlmədikdə, zərərin məbləği onların birinin ərazisi əsasında məhkəmə qaydasında müəyyən edilir.

Hərracda iştirak edən, lakin onu udmayan şəxslərin behi 5 (beş) bank günü müddətində qaytarıhr.

Hərrac baş tutmadığı hallarda onun yekunu hərrac təşkilatçısı tərəfındən protokollaşdırıhr.

Birja ticarətinin iştirakçıları-brokerlər növbəti birja ticarətinin keçirilməsinə ən azı 3 gün qalmış birjaya müəyyən olunmuş forma üzrə satışa çıxarılacaq malların siyahısını verirlər.

Brokerlərin qeydiyyatı və birja zahna buraxılması hərracın başlanmasma bir saat qalmış başlayır.

Hərrac zalında brokerlərə satılacaq mallar haqqında məlumatlar dərc edilmiş informasiya bülleteni verilir.

Hərracdä iştirak edən brokerlərin müştərilərinin admdan saziş bağlamaq hüquqi olmasını sübut edən vəkalətnaməsi və 3-nüsxədən ibarət saziş kartası olmahdır. Saziş kartasında mahn adı, qiyməti, ümumi miqdarı, bağlnılacaq saziş üzrə minimal həcmi, göndərilmə vaxtı və şərtləri (franko), broker haqqında məlumat olmalıdır.

Hərrac katibi rəhbərliyi altında hərrac aparılır. Hərrac vaxtı hərrac zahnda birja iştirakçılan, xidməti işçiləri bə birjada qeydə alınmış digər brokerlər ola bilərlər.

Hərracın keçirilməsi prosesində brokerlər öz müştəriləri və təmsil etdiyi təşkilatların rəhbərləri ilə məsləhətləşə bilərlər.

İdarə edilən hərraca əsasən iki variantdan istifadə olunur:

Hərracın birinci variantında aparıcı ardıcıl olaraq hər bir broker-satıcımn təqdim etdiyi saziş-kartası olduğu kimi elan edir. Bu zaman hərracda iştirak edən brokerlər sonrakı bütün brokerlərin konkret təkliflərini bilmirlər. Broker öz malının satışını elan etdikdən sonra birinci olaraq kimsə almaq üçün razılıq verərsə təklif olunan şərtlər dəyişə bilməz. Alıcılann heç biri brokerin elan etdiyi şərtlər daxilində mah almaq üçün öz razıhğını bildirməsə, o zaman hərrac başlayır, broker-alıcılar broker-satıcıya onlan maraqlandıran sualları verir, öz şərtlərini deyir (qışqırmaqla) və təklif etdikləri şərtlər daxilində malı alacaqlarını bildirirlər. Əksər satıcı deyilən şərtlərlə razılaşırsa, saziş həmin şərtlər əsasında bağlanmış hesab olunur. Ahcıların təklif etdiyi şərtlər broker-satıcınm təmin etdiyi halda aparıcı ona bele bir sual ilə müraciət edir: edilən təkliflər əsasında o ilkin elan etdiyi şərti dəyişməyə razıdırmı? Əksər broker-satıcı təklif edilmiş şərtlərlə razılaşmazsa aparıcı həıxacın həmin siyahı üzrə aparılmasını bağlı elan edir. Bununla əlaqədar aparıcı saziş kartasında təklif edilmiş ən yüksək satış qiymətini qeyd edir.

Əgər hərrac katibinə hərracda iştirak edənlər hərraca çıxarılmış əmlakların qiymətinin onun ilkin satış qiymətindən 70% aşağı olmamaq şərti ilə ahnmasını və satılması haqda təklif verirsə  hərrac katibi hərrac

keçirən gün və ya üç gün müddətində həmin əmlakların hərrac vasitəsi ilə satılması üçün hərrac keçirə bilər.

Təklifınə tələb olmayan broker-satıcı təkrar hərrac olarsa, həmin gün yalnız başqa brokerlərin satış təklifləri elan oldunduqdan sonraöz təklifıni elan etdirmək hüququna malikdir.

 

 

 

 

 

 

Hərracın ikinci variantında alıcı və satıcılar bütün təklifləri hərrac başlayana qədər elan edirlər. Bu variantda satıcılar və alıcılar təklif və tələbi əvvəlcədən bilərək qərar qəbul edib ticarət edirlər.

       Hərrac zalında sazişin bağlanması aşağıdakı qaydada aparılır:

Alıcı «alıram», satıcı isə «satıram» razılıqlarını qışqırmaqla və ya, birja zalında sövdələşib qarşılıqlı razılığa gəlirlər.

Saziş kartasında razılaşdırılmış şərtlər qeyd olunur.

Saziş kartası broker-satıcı, broker-alıcı və birja hərrac aparıcısı tərəfındən imzalanır.

  Satıcı və alıcı brokerlər arasmda sazişə müvafıq kontraktm bağlanması prosedurası yerinə yetirildikdən sonra, həmin saziş hüquqi qüvvəyə minir.

     Saziş kontrakt yazılı surətdə tərtib olunaraq tərəflərinin hüquq və vəzifələrini göstərən əsas sənəddir.

Saziş-kontrakt bağlandıqdan sonrakı bir həftə ərzində tərtib olunduqda cəmiyyətin adından sifariş təsdiq edilir. Əgər kontrakt müştərilərin adından bağlanırsa brokerlər kontraktı bağlamaq barədə müştərinin vəkalətnaməsini hərraca təqdim etməlidirlər.

        Tərəflər arasında razılaşdırılmış kontrakt broker satıcı, broker alıcı və hərracın nümayəndəsi tərəfındən imzaların, kontraktın bütün nüsxələrinə qeydiyyat nömrəsi yazılır. Qeydiyyat nömrəsinin kontraktda qeyd olunması onun mövcud qaydalara əsasən bağlanmasmı göstərir və arbitraj üçün hüquqi sənəddir.

        Kontrakt 3 nüsxədən ibarət tərtib edilir və birjanın möhürü ilə təsdiq edilir. Kontraktı imza edən tərəflərin hər biri kontraktın üçüncü nüsxəsini alırlar. Kontraktın üçüncü nüsxəsi alıcı və satıcının vəkalətnamələrinin sürəti ilə birgə qeydiyyat şöbəsində saxlamlır.

Broker kontoru və müstəqil brokerlər hərracda bağladıqları əqdlərin hər bir müştəri üzrə uçotunu aparmalı və bu məlumatları əqd bağlandığı vaxtdan beş il müddətində saxlamalıdır.

Əgər sazişi imzalayan tərəflərdən biri kontraktı tərtib etməkdən imtina edərsə, bu cərimə sanksiyasını tətbiq etməyə əsas verir.

Kontrakda siyahıya uyğun ad, miqdar, növ, çeşid, qiymət, icra vaxtı və şərtləri, dəyərin ödənilməsi şərtləri, alıcı və satıcının bütün rekvizitləri göstərilməlidir.

Kontrakda miqdar "bu qədərdən bu qədərədək" kimi ifadələrlə göstərilə bilər.

Əgər kontrakda miqdar "bu qədərdən bu qədərə kimi" ifadəsi ilə göstərilmişdirsə alıcı aşağı hədd üzrə qəbul edə bilər.

Kontrakda əmlakı əmtəənin keyfiyyəti mövcud standartlar və texniki şərtlərə uyğun şəkildə (əgər bu standartlar və texniki şərtlər müvafıq qaydada müəyyən edilmişdirsə) göstərilməlidir.

Göndərilən malın keyfıyyəti kontraktda göstərilən keyfiyyət göstəricilərinə uyğun olmalıdır.
     Hərracın vasitəsilə satılan əmlak və əmtəələrə Respublika Xammal və Əmtəə Birjası və Birjanm

cəmiyyətləri tərəfındən müvafıq sənəd verilir.

Kontrakt yalnız tərəflərin razılığı ilə dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Kontraktın ləğv edilməsi, dəyişdirilməsi və yaxud onun müddətinin uzadılması əlavə razılaşma ilə cəmiyyətdə qeydiyyata alınır, tərəflər və qeydiyyat şöbəsinin nümayəndəsi tərəfındən imzalanır. Əgər kontraktın dəyişdirilməsində və ya ləğv edilməsində tərəflər arasında razılıq əldə edilməyibsə onda mübahisə Arbitraj komissiyasının müzakirəsinə verilir. Tərəflərdən biri kontraktın yerinə yetirilməsində tamamilə və ya qismən imtina edərsə məsələyə Arbitraj komissiyası tərəfındən baxılır və müvafiq qanunlara uyğun tədbirlər görülür.

         Hərracda iştirakçıları əmtəə üzrə sövdələşmələrində aşağıdakı əqdləri bağlaya bilərlər.

Real malın dərhal göndərməklə alqı satqısına dair və yaxud mal üzərində mülkiyyət hüququna dair sənədləri verməklə bağlanan əqdlər.

Forvard əqdləri-göndərilməsi təxirə salınmaqla real malın alqı-satqısına dair əqdlər.

Fyucers əqdləri-real şəkildə mövcud olmayan malın təxirə salınmaqla göndərilməsinə dair  əqdlər.

Opsion əqdləri-qabaqcadan müəyyənləşdirilmiş qiymətlərlə konkret miqdarda malın alqısına və ya satqısına hüquq verən əqdlər.

Alıcı və satıcı arasında bağlanmış müqavilənin icrasına görə birja və

Alqı-satqıya dair qanuna zidd olmayan digər əqdlər.

Əgər saziş kartasını imzalamış tərəflərdən biri kontraktın tərtib günahkar tərəf qarantiya haqqı məbləğində (əlli manat) cərimə olunuı hesabına keçir.

Broker konfendensial məlumatı yaydıqda və hərrac qaydalarının ( aşağıdakı sanksiyalar tətbiq oluna bilər.

50 manat məbləğində cərimə.

Hərracda iştirak etmək hüququndan həmişəlik məhrum etmək.

MMC-lərdə xidmət rüsumu hərracda bağlanmış kontraktın ümumi məbləğinin sıfır tam yüzdə iyirmi beş faizdən aşağı olmamaqla yeddi faizə qədəri nəzərdə tutulur. Xidmət rüsumu kontrakt bağlandıqdan sonra qısa müddətdə cəmiyyətin hesabına keçirilməlidir.Xidmətə görə ödəniləcək rüsumu müqaviləyə əsasən vaxtında keçirməyən tərəf kontraktın ümumi məbləğinin sıfır tam onda bir faiz həcmində cərimə olunur. Ödəyicinin behi geri qaytanlmır.

İnformasiya bülleteninə daxil edilmiş mallar başqa yolla satılıbsa,günahkar tərəf birja vergisi məbləğində cərimə olunur

Saziş-kontrakt bağlandıqdan sonrakı bir həftə ərzində tərtib olunduqda cəmiyyətin adından sifariş təsdiq edilir. Əgər kontrakt müştərilərin adından bağlanırsa brokerlər kontraktı bağlamaq barədə müştərinin vəkalətnaməsini hərraca təqdim etməlidirlər.

Tərəflər arasında razılaşdırılmış kontrakt broker satıcı, broker alıcı və hərracın nümayəndəsi tərəfindən imzaların, kontraktın bütiin nüsxələrinə qeydiyyat nömrəsi yazılır. Qeydiyyat nömrəsinin kontraktda qeyd olunması onun mövcud qaydalara əsasən bağlanmasını göstərir və orbitaj üçün hüquqi sənəddir.

Kontrakt 5 nüsxədən ibarət tərtib edilir və cəmiyyətin möhürü ilə təsdiq edilir.

Kontraktm bir nüsxəsi alıcıya, bir nüsxəsi sifarişçiyə, bir nüsxəsi tələbkara, bir nüsxəsi müvafiq orqanlara, bir nüxəsi isə alıcı və satıcının vəkalətnamələrinin surəti ilə birgə cəmiyyətlərin qeydiyyat şöbəsində saxlanılır.

Broker kontoru və müstəqil brokerlər hərracda bağladıqları əqdlərin hər bir müştəri üzrə uçotunu
aparmalı və bu məlumatları əqd bağlandığı vaxtdan beş il rnüddətində saxlamalıdır.

Əgər sazişi imzalayan tərəflərdənHBIri kontraktı tərtib etməkdən imtina edərsə, bu cərimə sanksiyasını tətbiq etməyə əsas verir.

Kontrakda siyahıya uyğun ad, miqdar, növ, çeşid, qiymət, icra vaxtı və şərtləri, dəyərin ödənilməsi şərtləri, alıcı və satıcının bütün rekvizitləri göstərilməlidir.

Kontrakda miqdar "bu qədərdən bu qədərədək" kimi ifadələrlə göstərilə bilər.

Əgər kontrakda miqdar "bu qədərdən bu qədərə kimi" ifadəsi ilə göstərilmişdirsə alıcı aşağı hədd üzrə qəbul edə bilər.

Kbntrakda əmlakı əmtəənin keyfıyyəti mövcud standartlar və texniki şərtlərə uyğun şəkildə (əgər bu standartlar və texniki şərtlər müvafıq qaydada müəyyən edilmişdirsə) göstərilməlidir.

Göndərilən malın keyfıyyəti kontraktda göstərilən keyfıyyət göstəricilərinə uyğun olmalıdır.

Hərracm vasitəsilə satılan əmlak və əmtəələrə Respublika Xammal və Əmtəə Birjası və cəmiyyətləri tərəfındən müvafıq sənəd verilir.

Kontrakt yalnız tərəflərin razılığı ilə dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Kontraktın ləğv edilməsi, dəyişdirilməsi və yaxud onun müddətinin uzadılması əlavə razılaşma ilə cəmiyyətdə qeydiyyata alınır, tərəflər və qeydiyyat şöbəsinin nümayəndəsi tərəfındən imzalanır. Əgər kontraktm dəyişdirilməsində və ya ləğv edilməsində tərəflər arasında razılıq əldə edilməyibsə onda mübahisə Orbitaj komissiyasının müzakirəsinə verilir. Tərəfiərdən biri kontraktın yerinə yetirilməsində tamamilə və ya qismən imtina edərsə məsələyə Orbitaj komissiyası tərəfindən baxılır və müvafıq qanunlara uyğun tədbirlər görülür.

Hərracda iştirakçıları əmtəə üzrə sövdələşmələrində aşağıdakı əqdləri bağlaya bilərlər.

Real malm dərhal göndərməklə alqı satqısına dair və yaxud mal üzərində mülkiyyət hüququna dair sənədləri verməklə bağlanan əqdlər.

Forvard əqdləri-göndərilməsi təxirə salınmaqla real malın alqı-satqısına dair əqdlər.

Fyucers əqdləri-real şəkildə mövcud olmayan malın təxirə salınmaqla göndərilməsinə dair əqdlər.

Opsion əqdləri-qabaqcadan müəyyənləşdirilmiş qiymətlərlə konkret miqdarda malın alqısına və ya satqısına hüquq verən əqdlər.

Alıcı və satıcı arasmda bağlanmış müqavilənin icrasına görə birja və cəmiyyət məsuliyyət daşımır.

Alqı-satqıya dair qanuna zidd olmayan digər əqdlər.

Əgər saziş kartasını imzalamış tərəflərdən biri kontraktın tərtib olunmasından imtina edərsə,
günahkar tərəf qarantiya haqqı məbləğində (əlli manat) cərimə olunur və həmin məbləğ cəmiyyəti cəmiyyətin hesabına keçir.

Broker konfendensial məlumatı yaydıqda və hərrac qaydalarının digər şəkildə pozarsa ona qarşı aşağıdakı sanksiyalar tətbiq oluna bilər.

4.Birja əqdlərinin növləri.

4.1.Birja ticarətinin iştirakçıları Birja sövdələşmələrində aşağıdakı əqdləri bağlaya bilərlər

4.1.1 .Real malın dərhal göndərməklə alqı satqısına dair və yaxud mal üzərində mülkiyyət hüququna dair sənədləri verməklə bağlanan əqdlər

4.1.2.Forvard əqdləri-göndərilməsi təxirə salınmaqla real malın alqı satqısına dair əqdlər.

4.1.3 .Fyucers əqdləri-real şəkildə mövcud olmayan malın təxirə salınmaqla göndərilməsinə dair əqdlər.

4.1.4.0psion əqdləri-qabaqcadan müəyyənləşdirilmiş qiymətlərlə konkret miqdarda malın alqısına və ya satqısına hüquq verən əqdlər.

4.1.5.Birja əmtinin alqı-satqısına dair qanuna zidd olmayan digər əqdlər.

5.Birja ticarəti qaydalarını pozanlara qarşı sanksiyalar

5.1.Bir birjanm Brokeri digər Birjalarm Brokeri (nümayəndəsi) ola bilməz.

5.2.Əgər saziş kağızını imzalamış tərəflərdən biri kontrakın tərtib olunmasındam imtina edərsə, günahkar tərəf qarantiya haqqı məbləğində (əlli manat) cərimə olunur və həmin məbləğ Birjanın hesabma keçir.

5.3.Broker konfedensial məlumatı yaydığına görə və birja ticarəti qaydalarmm digər şəkildə pozarsa ona qarşı aşağıdakı sanksiyalar tətbiq luna bilər.

5.3.1. Yüz manat məbləğində cərimə.

5.3.2.Birja ticarətindən müvəqqəti olaraq kənar etmə.

5.3.3.Birjada iştirak etmək hüququndan həmişəlik məhrum etmək.

6. Birja rüsumu

6.l.Birja rüsumu Birjada bağlanmış kontraktın ümumi məbləğinin sıfır tam yüzdə iyirmi beş-üç faizi həcmində nəzərdə tutulur. (Rüsumun aşağı və yuxarı həddinin müəyyən olunması birja fəaliyyətinin genişləndirilməsi ilə əlaqədar olaraq Birja komitəsi tərəfındən dəyişdirilə və əlavə edilə bilər.)

6.2.Birja rüsumu kontrakt bağlandıqdan sonra on beş gün müddətinə B^^fflHS^
keçirilməlidir. Birja rüsumunu vaxtında keçirməyən tərəf kontraktın ümumi nral v
onda beş faizi həcmində cərimə olunur.                                                           

6.3.İnformasiya bülleteninə daxil edilmiş mallar başqa yolla satılıbsafjjt vergisi məbləğində cərimə olunur.

 

 

 

"Təsdiq edilmişdir"

Əmanətlərin Sığortaianması Fondunun

Himayəçilik Şurasının 04 May 2017-ci il tarixli

82 saylı Protokol qərarı ilə

Ləğv prosesində olan bankların əsas vəsaitlərinin satışı üzrə hərracların keçirilmə

                                                 QAYDALARI

l.Ümumi müddəalar

1.1.Bu Qaydalar "Banklar haqqmda" Azərbaycan Respublikasının Qanunu, Azərbaycan Respublikasınm Mülki Məcəlləsi və digər normativ hüquqi aktlarına, habelə Əmanətlərin Sığortalanması Pondunun "Ləğv prosesində olan bankların əsas vəsaitlərinin Satışı üzrə komissiyanm fəaliyyət qaydaları'na əsasən hazırlanmışdır və ləğv prosesində olan banklarm əsas vəsaitlərinin satışı üzrə hərraclann keçirilmə qaydalarmı müəyyən edir.

1.2. Bu Qaydalar bankların ləğv prosesinin effektiv həyata keçirilməsi istiqamətində banklara məxsus əsas vəsaitlərin satışının səmərəli şəkildə aparılması, o cümlədən ləğv prosesində olan banklarm və kreditorlarm maraqlarına uyğun realizə edilməsi məqsədini daşıyır.

1.3.Əsas vəsaitlərinin satışı həyata keçirilən ləğv prosesində olan bankların ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanması Fondu (bundan sonra - Fond) mülki qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada hərracm sifarişçisi (bundan sonra - sifarişçi) qismində çıxış edir.

1.4. Hərracm təşkilatçısı (bundan sonra - təşkilatçı) Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 414.2-ci maddəsinin müddəalarına müvafıq olaraq Fond ilə müqavilə əsasında hərəkət edən və hərracm keçirilməsi zamanı öz adından çıxış edən ixtisaslaşdırılmış təşkilatdır.

1.5.Hərracın formasmı Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 414.5-ci maddəsinə müvafıq olaraq Fond müəyyənləşdirir. Qanunvericilikdə ayrı qaydada nəzərdə tutulmamışdırsa, ləğv prosesində olan banklarm əsas vəsaitlərinin satışı üzrə hərraclar bir qayda olaraq açıq auksion formasında həyata keçirilir.

1.6 Hərrac predmeti olan əsas vəsaitlərin ilkin satış qiyməti "Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununa müvafıq olaraq sərbəst (bazar) qiymətləri əsasında müəyyən edilir.

1.7 İmtiyazlı alıcı - Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 10-cu maddəsinin işgüzar adətlərlə bağlı müddəalarını, habelə həmin Məcəllənin 18-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqların müdafıəsinin mənəvi dəyərlərə zidd olmayan üsullarla həyata keçirildiyini, həmçinin həmin Məcəllənin 11,2-ci maddəsinə əsasən hüququn analogiyası tətbiq edilərkən ədalət, insaf və mənəviyyat tələblərinin nəzərə alındığını rəhbər tutaraq əsas vəsaitlər üzərində mülkiyyət hüquqlarmı öhdəliklər üzrə tutmanın əmlaka yönəldilməsi nəticəsində itirmiş və həmin əsas vəsaitlərin alışına iddia edən fıziki və hüquqi şəxslər ləğv prosesində olan banklar qarşısmda həmin əsas vəsaitlər ilə təmin olunmuş öhdəlikləri tam icra etmək şərtilə və ya tutmamn yönəldilməsi nəticəsində həmin öhdəliklər tam icra olunmuşdursa icra olunmuş öhdəliklərin həcmi həddində həmin əsas vəsaitləri likvid qiymətindən aşağı qiymətə olmamaq şərtilə "Ləğv prosesində olan bankların əsas vəsaitlərinin Satışı üzrə komissiyanm fəaliyyət qaydaları"nda nəzərdə tutulmuş qaydada birbaşa satış üsulu ilə əsas vəsaiti hərraca çıxarılmadan əldə edə bilərlər.

2.   Hərracın təşkili və keçirilmə qaydası

2.1 Təşkilatçı, Fonddan hərrac sifarişi aldıqdan sonra hərracın keçiriləcəyi tarixə ən geci 30 gün qalmış kütləvi informasiya vasitələrində, o cümlədən internet saytlarında və sosial şəbəkələrdə hərraca çıxarılacaq əmlak barəsində elan dərc etdirir.

2.2 Elanda aşağıdakı məlumatlar əks olunmalıdır:

2.2.1 Hər bir lot üzrə ayrılıqda satışa çıxarılan əmlakın siyahısı, təsviri, yerləşdiyi ünvan;

2.2.2 Siyahı üzrə əmlakın ayrılıqda ilkin satış qiyməti və "İstehlakçılarm hüquqlarımn müdafiəsi haqqmda" Azərbaycan Respublikası Qanununda və digər qanunvericilik aktlarmda nəzərdə tutulmuş əsas vəsaitlər üzrə yararlıhq vəziyyəti, istehlak və s. göstəriciləri barədə mütəxəssis rəyindən çıxarış;

2.2.3 Hərracda iştirakm rəsmiləşdirilməsi, hərracda iştirak etmək üçün sifariş və digər sənədlərin qəbulu günü, son müddəti və yeri;

2.2.4 Əmlakın cari mülkiyyətçisi və onun əmlak üzərində mülkiyyət hüquqlarının yaranma əsasları, yaxud əmlakın əvvəlki mülkiyyətçisinin mülkiyyət hüquqlarmı itirmə əsasları barədə məlumat (qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qərarı əsasında tutmamn yönəldilməsi, alqı-satqı müqaviləsi və s.);

2.2.5 Hərrac addımı (əlavələr);

2.2.6 Behin və iştirak haqqınm məbləği və köçürüləcəyi bank hesabı; əmlakm satışmdan əldə olunan vəsaitin köçürüləcəyi bank hesabları;

2.2.7 Hərracm keçirilmə forması, keçirilmə qaydası, tarixi, vaxtı və yeri, hərracın qalibinin müəyyənləşdirilməsi, əlaqə telefonunun nömrəsi;

2.2.8 Təşkilatçmın adı, ünvanı və sair rekvizitləri.

2.2.9 Əgər hərracın predmeti müqavilə bağlamaq hüququdursa, hərrac barəsində bildirişdə bunun üçün verilən müddət göstərilməlidir.

2.3 Məlumatın dərc edildiyi gündən etibarən bu qaydalara uyğun olaraq hərracda iştirak etmək hüququnu əldə etmiş şəxslərə satışa çıxarılan əmlakla tamş olmaq imkanı yaradılır. Hərraca çıxarılan əmlakla tanış olduqdan sonra hərracm keçirilməsinə 5 gün qalmış hərraca buraxılmış şəxslər təşkilatçıya hərracda iştirakları barədə öz qərarlarını yazılı surətdə bildirməlidirlər.

2.4 Hərracda iştirak etmək üçün müraciət etmiş və müvafıq qaydada sənədləri tərtib edib, elanda göstərilən müddətdə təqdim etmiş, habelə elanda göstərilən bank hesabına behin və iştirak haqqının köçürülməsi barədə sənəd təqdim etmiş şəxslər hərracda iştirak edə bilərlər. Hərracda iştirak etmək üçün müraciətlər bir qayda olaraq hərracın keçiriləcəyi tarixə 5 gün qalmış başa çatır. Hərracın keçiriləcəyi tarixə 5 gün qalmış hərracda iştirak etmək üçün müraciət etmiş şəxslərin müraciəti onların təşkilatçıya hərracda iştirak barədə öz qərarlarım bu qaydaların 2.3-cü bəndində göstərilmiş formada yazılı surətdə bildirmələrinə bərabər tutulur.

2.5 Hərracda iştirak etmək üçün şəxs və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi tərəfındən imzalanmış (hüquqi şəxs tərəfındən əlavə olaraq möhürlə təsdiq edilmiş) ərizə sifariş verən tərəfındən müəyyən olunmuş nümunəyə müvafıq olaraq təşkilatçıya verilir və ərizəyə aşağıdakı sənədlər əlavə edilir:

2.5.1 Elanda göstərilmiş bank hesabma behin və iştirak haqqmm köçürüldüyünü təsdiq edən sənəd;

2.5.2 Fıziki şəxslər tərəfindən şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin notarial qaydada təsdiq edilmiş surəti

2.5.6 Hüquqi şəxslər və (və ya) fərdi sahibkarlar tərəfındən vergi ödəyicisinin uçota ahnması haqqmda şəhadətnamənin surəti.

2.6. Təşkilatçı tərəfmdən aşağıdakı hallar müəyyən edildikdə, şəxslər hərracda iştirak etmək üçün buraxılmırlar:

2.6.1 Hüquqi şəxs yenidən təşkil, ləğv və ya iflas prosesində olduqda;

2.6.2 Şəxs özü haqqmda dəqiq olmayan məlumat verdikdə;

2.6.3 Sənədlər sifarişlərin qəbulu müddəti qurtardıqdan sonra təqdim edildikdə;

2.6.4 Ərizə səlahiyyəti olmayan şəxs tərəfmdən təqdim edildikdə;

2.6.5 Elanda göstərilən siyahıya uyğun bütün sənədlər təqdim edilmədikdə, yaxud təqdim olunmuş sənədlər müvafıq qaydada tərtib olunmadıqda.

2.7 Sənədlərin qəbulundan imtina hərracın təşkilatçısı tərəfındən əsasları göstərilməklə edilir. Ərizəni və sənədləri qəbul edilməyən şəxslərin sənədləri, imtinanın əsasları yazılı surətdə bildirilməklə, növbəti iş günü ərzində qaytarılır.

2.8 Hərracda iştirak etmək üçün şəxslər ərizəni və ona əlavə olunmuş sənədləri, habelə təqdim olunan sənədlərin 2 nüsxədən ibarət siyahısını hərracm təşkilatçısına təqdim edirlər.

2.9 Hərracm təşkilatçısı hər bir ərizəni və ona əlavə olunmuş sənədləri verilmə tarixi və vaxtım göstərməklə xüsusi jurnalda ardıcıllıqla qeyd edir.

2.10 Hərracm təşkilatçısı təqdim olunan sənədlərin siyahısınm bir nüsxəsində ərizənin verilmə tarixini və vaxtını, habelə qeydiyyat jurnalındakı nömrəsini göstənnəklə ərizəçiyə qaytarır.

2.11 Hərrac iştirakçılarma onlarm hərracda iştirak nömrəsini əks etdirən bilet verilir.

2.12 Şəxs hərracda iştirak etmək üçün ərizələrin qəbulu başa çatanadək öz ərizəsini geri götürə bilər. Bunun üçün şəxs hərracın təşkilatçısma yazıh müraciət etməlidir.

2.13. Sənədlərin qəbulu jurnalmda hərracda iştirak etmək üçün ərizələrin geri götürülməsi barədə müvafıq qeyd apanlmalıdır.

2.14. Hərracm şərtlərinə uyğun olaraq hərracda iştirak etmək üçün ərizələrini geri götürmüş şəxslərin ödədiyi beh geri qaytanlır. Bu halda ödənilmiş iştirak haqqı hərracın keçirilməsinə ən geci 3 gün qalmış ərizələrini geri götürən şəxslərə qaytarılır.

2.15 Hərracda iştirak etmək üçün müraciət edən şəxslərin hərraca buraxıhb-buraxılmaması barədə təşkilatçmm qərarı protokolla rəsmiləşdirilir. Bu protokolda müraciətləri (ərizələri) qəbul edilən və imtina olunan şəxslərin məlumatlan qeyd edilir. Müraciətlərin (ərizələrin) qəbulundan imtina olunmasınm əsaslan şəxslərə yazılı surətdə bildirilir.

2.16 Müraciətlərin (ərizələrin) qəbuluna dair protokol imzalandıqdan sonra müvafıq şəxslər hərracın iştirakçısı statusunu əldə edir.

2.17. Təşkilatçı təqdim olunmuş ərizələrin və onlara əlavə olunmuş sənədlərin müvafıq qaydada
saxlanılması üçün zəruri tədbirlər görür.

2.18. Təşkilatçı:

       2.18.1 hərracm təşkil olunmasını və keçirilməsini təmin edir;

       2.18.2 hərracın baş tutub-tutmadığmı təsdiq edir;

       2.18.3. hərracm gedişində mübahisəli vəziyyət yarandıqda, mübahisənin səbəbləri aradan qaldırılanadək hərracı dayandırır. Mübahisənin səbəblərini aradan qaldırmaq mümkün olmadıqda, hərracı baş tutmamış elan edir;

       2.18.4. hərracın yekunu barədə protokol tərtib edir və onu təsdiq etmək üçün Fonda təqdim edir.

2.19. Hərrac aşağıdakı qaydada keçirilir:

2.19.1 satışa çıxarılan əmlakm ilkin satış qiyməti elan olunur. İlkin satış qiyməti və ya əlavələr edilməklə artırılan satış qiyməti elan olunduqda, hərracda iştirak edən şəxslər öz biletlərini qaldırmaqla elan olunmuş qiymətə əmlakı almağa razı olduqlarım bildirirlər;

2.19.2 hərracı aparan hər yeni elan olunmuş qiyməti üç dəfə təkrar edir. Elan olunmuş satış qiymətinə əmlakı almağa razı olan hərracda iştirakçılarınm sayı iki və daha çox olduqda həmin qiymət iştirakçılar tərəfındən əlavəetmə yolu ilə artırılır. Elan olunmuş satış qiymətinə əmlakı almağa yalnız bir iştirakçı razılıq verdiyi halda həmin şəxs hərracın qalibi hesab olunur. Bu halda hərracı aparan şəxs əmlakm satıldığmı, satış qiymətini və qalib gəlmiş şəxsin biletinin nömrəsini bildirir;

2.19.3.  ilkin qiymət və ya əmlakın növbəti hərracda aşağı salınmış qiyməti 3 dəfə elan olunduqdan sonra iştirakçıların heç biri biletini qaldırmazsa, hərrac baş tutmamış hesab olunur;

2.19.4. birinci hərrac baş tutmadıqda və ya siyahı üzrə ayrılıqda əmlakın satışı baş tutmadıqda, hər növbəti hərraca 30 gün qalmış kütləvi informasiya vasitələrində, o cümlədən internet saytlannda və sosial şəbəkələrdə hərracla bağlı bu qaydaların 2.2-ci bəndində qeyd olunan elan verilir. İkinci hərracda qiymət birinci hərracda satılmayan əmlakın və ya onun ayrılıqda siyahı üzrə satılmayan hissəsinin ilkin satış qiymətinə, üçüncü hərracda ilkin satış qiymətinin 15 faizi, dördüncü hərracda isə ilkin satış qiymətinin 30 faizinədək aşağı salına bilər;

2.19.5 bu zaman sonrakı hərraclar arasındakı müddət 30 gündən az olmamalıdır;

2.19.6 yararlılıq müddəti başa çatmış yeyinti məhsullarının hərraca yenidən qida məhsulları qismində çıxarılması qadağandır. Bu əmlak qanunvericiliyə uyğun olaraq heyvanlarm yemləndirilməsi üçün istifadəyə yararh olduqda 5 gün müddətində qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada yenidən qiymətləndirilərək hərracda satılmahdır;

2.19.7 hərrac başa çatdıqdan sonra hərracın təşkilatçısı hərracın yekunları üzrə üç nüsxədə protokol tərtib edir və qanunvericiliyə uyğun olaraq sifarişçi və alıcı arasında alqı-satqı müqaviləsi imzalanır;

2.19.8 protokol qalib gəlmiş şəxs və ya onun nümayəndəsi tərəfındən 3 nüsxədə imzalanır. Protokolda sifarişçi və qalib gəlmiş şəxs barədə qısa məlumatlar, satılan əmlakın siyahısı və satış qiyməti, satış qiymətinin ödəniləcəyi bank hesabları, hərracda qalib gəlmiş şəxsin verdiyi beh məbləğinin imzalanmış protokol üzrə öhdəliklərin icrası hesabma daxil edilməsi, habelə tərəflərin digər hüquq və vəzifələri əks olunur. Protokolun bir nüsxəsi qalib gəlmiş şəxsə verilir. Hərracın xjalibi və hərracın təşkilatçısı hərrac başa çatdığı gün protokolu imzalamahdır. İmzalanmış protokol üç gündən gec olmayaraq satıcıya təqdim olunmahdır. Alqı-satqı müqaviləsində satılmış obyektin adı (siyahısı), onun almma qiyməti, sifarişçi və qalib gəlmiş şəxs barədə və bu qaydalara müvafıq olaraq digər məlumatlar göstərilir. Müqavilə protokol imzalandığı gündən 5 iş günü müddətində imzalanmalıdır;

2.19.9 qalib gəlmiş şəxs qanunvericiliyə uyğun tərtib edilmiş protokolu imzalamaqdan imtina etdikdə, verdiyi beh və iştirak haqqı geri qaytarılmır. Həmin protokolu imzalamaqdan imtina edən sifarişçi qalib gəlmiş şəxsə iştirak haqqmın bir mislini, behi isə ikiqat məbləğdə geri qaytarmahdır.

2.19.10 hərrac baş tutmadıqda beh geri qaytanlmahdır. Hərracda iştirak edən, lakin onun qalibi olmayan şəxslərin behi 5 bank günü müddətində geri qaytarıhr;

   Iştirak haqqı hərrac yalnız sifarişçinin təşəbbüsü ilə baş tutmadığı hallarda hərracda iştirak etmiş şəxslərə geri qaytarıhr, digər hallarda iştirak haqqı geri ödənilmir.

2.19.11. hərrac baş tutmadığı hallarda hərracm təşkilatçısı tərəfmdən bu barədə protokol tərtib
edilir.

2.19.12.Hərracm yekunları haqqmda məlumat hərracın keçirildiyi gündən 15 təqvim günü müddətində hərracın təşkilatçısı tərəfındən hərracm keçirilməsi haqqmda elanın verildiyi kütləvi informasiya vasitələrində dərc edilir.

2.19.13.Hərracm qalibi ilə sifarişçi arasında müqavilə imzalandığı andan ən geci beş bank günü müddətində hərracın qalibi ödəməli olduğu pul vəsaitini satıcmm müəyyən etdiyi bank hesabına köçürür. Hərracın təşkilatçısı hərracm keçirilməsi ilə bağlı çəkdiyi xərcləri təsdiq edən sənədləri sifarişçiyə təqdim edir.

2.19.14.Əmlakın (və ya müəyyən lotun) qiymətinin tam ödənildiyini təsdiq edən ödəniş sənədi (sənədləri) təqdim edildikdən sonra əmlaka (lota) mülkiyyət hüququ hərracın qalibinə keçir.

2.19.15.Əmlakın satışı üzrə keçirilmiş hərraclar baş tutmadıqda hərracm təşkilatçısı tərəfmdən hərracm yekunları haqqmda kütləvi informasiya vasitələrində bu qaydalarm 2.19.12-ci bəndində göstərilmiş məlumat dərc edildikən və bu qaydalarm 2.19.11-ci bəndində göstərilmiş protokol tərtib edildikdən sonra 10 gün ərzində sifariş hərracın təşkilatçısı tərəfındən hərracın sifarişçisinə geri qaytarılmalı, hərrac sifarişi geri qaytarıldıqdan sonra həmin əmlak bir qayda olaraq 30 gündən gec olmayaraq ilkin satış qiyməti əsasında və ya zərurət yarandıqda bazar şərtləri və konyunkturası nəzərə almmaqla yenidən qiymətləndirilərək yeni ilkin satış qiyməti əsasmda açıq hərracdan satılması ilə bağlı hərrac təşkilatçısına hərrac sifarişi verilməlidir. Növbəti hərrac sifarişi üzrə hərraclar bu qaydalarm 2.19-cu bəndində göstərilmiş qaydada həyata keçirilir.

2.20. Ləğv prosesində olan banklarm əsas vəsaitlərinin satışı üzrə hərraclarda bankın müflis olmasma səbəb olan hərəkətlərə və ya hərəkətsizliyə yol verməkdə şübhəli bilinən banka aidiyyatı olan şəxslərin, inzibatçıların, mühüm iştirak payma malik olan səhmdarların, hərracm təşkilatçısmm və sifarişçisinin vəzifəli şəxslərinin və onların yaxm qohumlarınm (bacı, qardaş,ər/arvad (onların yaxm qohumları), ata, ana, övladladlar, övladhğa götürənlər və ya götürülənlər, nənə, baba) birbaşa və ya dolayısı ilə iştirak etməsinə yol verilmir.

2.21. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 139-1.1.2-ci maddəsinə müvafıq olaraq hərracm nəticələrinə dair yekun protokol hərrac predmeti olan daşınmaz əmlakm üzərində hüquqların əmələ gəlməsinin, başqasına keçməsinin, məhdudlaşdınlmasmm (yüklülüyünün) və xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı üçün əsasdır.

3. Hərracın nəticələri iizrə mübahisələrin həlli qaydaları

3.1 Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 416.2-ci maddəsinin müddəalarına müvafıq olaraq hərracm etibarsız sayılması hərracm qalibi ilə bağlanmış müqavilənin etibarsızhğma səbəb olur.

3.2 Hərracın nəticələri ilə razılaşmayan hərrac iştirakçıları qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada hərracın nəticələrini mübahisələndirmək hüququna malikdirlər.

                   

        BOKT"Aqrarkredit" QSC-nin sifarişi əsasında hərracın keçirilməsi şərtləri və qaydası

                 14/ 06/2017-ci il tarixli, Hərracın keçirilməsi barədə Müqaviləyə Əlavə N2

Tərəflər razılaşır ki, İcraçı (hərrac təşklatı) hərracları keçirərkən qanunvericiliklə yanaşı aşağıdakı şərtlərə və qaydalara riayət etməlidir:

1. Hərrac təşkilatçısı hərracın təşkili və hərracın keçirilməsi zamanı öz adından çıxış edir.

2. Hərrac təçkilatçısı hərracın keçirilməsinə 30 gün qalmış hərracın keçirilməsi barədə öz internet səhifəsində, Sifarişçinin ("Aqrarkredit" QSC-nin) internet səhifəsində, azı üç rəsmi dövlət qəzetində və geniş yayılmış digər kütləvi informasiya vasitələrində hərracın keçirilməsi barədə bildiriş verməlidir. tnternet səhifəsində yerləşdirilmiş bildiriş hərracın keçirildiyi günə qədər verilməlidir. Rəsmi dçvlət qəzetlərində və digər kütləvi informasiya vəsaitlərində verilmiş bildiriş hərracın keçirilməsi gününə qədər hər on gündən bir verilməlidir.

3. Hərracın keçirilməsi barədə bildirişdə aşağıdakı məlumatlar göstərilməlidir:

1.3.1 Hərraca çıxarümış əmlaka dair ətrafiı məlumat, o cümlədən əmlakın olduğu yer Və vəziyyəti barədə məlumat;

1.3.2 Hərraca çıxarılmış əmlakın ilkin satış qiyməti;

1.3.3 Hərracm açıq auksion vasitəsi ilə keçirilməsi;

1.3.4 Hərracın tarixi və vaxtr,

1.3.5 Hərracm keçiriləcəyi ünvan;

1.3.6 Hərracm keçirilməsi qaydası, o cümlədən hərracda iştirakın rəsmiləşdirilməsi qaydası, hərrac qalibinin müəyyən edilməsi qaydası və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş digər məlumatlar;

1.3.7 Hərracı udan şəxs tərəfındən hərracda müəyyən edilimiş qiymətin ödənilməsi
**şərtləri və müddəti;

1.3.8 Hərracda iştirak edən şəxslərin hərracda qalib gəldikdə öhdəliklərinin təmin
edilməsi üçün müəyyənləşdirilmiş behin məbləği. ödənilməsi qaydası və müddəti.

4. Hərracın baş tutmuş hesab edilməsi üçün hərracda iştirakçıların sayı üç nəfərdən az olmamalıdır. Ən yüksək qiyməti təklif etmiş hərrac iştirakçısı hərracın qalibi eian olunur. Əmlakın qalib tərəfındən alınması Azərbaycan Respublikasınm Mülki Məcəlləsində müqavilənin hərracda bağlanılması qaydalan ilə tənzimlənir.

5. Hərracda üç nəfərdən az şəxs iştirak etdikdə və ya qalib gələn şəxs əmlakı almaqdan imtina etdikdə hərrac baş tutmamış hesab edilir və əmlak növbəti (ikinci) hərraca çıxarılır. Növbəti (ikinci) hərrac ilk hərracın günündən 5 gün ərzində keçirilməlidir. Bu halda hərracın təşkilatçısı növbəti (ikinci) hərracm keçirilməsi barədə bildiriş verməlidir və bildiriş hər 2 gündən bir təkrarlanmahdır. Bu bəndin qaydaları nəzərə almmaqla bildiriş 2-ci və 3-cü bəndlərdə müəyyən edilmiş qaydada verilir və bu zaman hərracın növbəti hərrac olması qeyd edilir.

6. Növbəti (ikinci) hərracda əmlak ilkin satış qiyməti ilə hərraca çıxarıhr. Təkrar hərracda bir nəfər iştirak etdikdə hərrac baş tutmuş hesab edilir, hərracda heç kim iştirak etmədikdə və ya qalib gələn şəxs əmlakı almaqdan imtina etdikdə hərrac baş tutmamış hesab edilir və əmlak növbəti (üçüncü) hərraca çıxarıhr. Növbəti (ikinci) hərrac baş tutmadıqda. hərrac təşkilatçısı 5-ci bənddə nəzərdə tutlmuş qaydada və müddətlərdə növbəti (üçüncü) hərracı keçirməli və bu barədə bildiriş verməlidir,

7. Əmlakın satılması üzrə keçirilən növbəti (üçüncü) hərracda əmlak ilkin satış qiymətindən 10% aşağı qiymətlə hərraca çıxarıhr.  Növbəti (üçüncü) hərracda bir nəfər iştirak etdikdə hərrac baş tutmuş hesab edilir, hərracda heç kim iştirak etmədikdə və ya qalib gələn şəxs əmlakı almaqdan imtina etdikdə hərrac baş tutmamış hesab edilir və əmlak növbəti (dördüncü) hərraca çıxarılır. Növbəti (üçüncü) hərrac baş tutmadıqda, hərrac təşkilatçısı 5-ci bənddə nəzərdə tutlmuş qaydada və müddətlərdə növbəti (dördüncü) hərracı keçirməli və bu barədə bildiriş verməlidir.

8. Əmlakın satılması üzrə keçirilən növbəti (dördüncü) hərracda əmlak ilkin satış qiymətindən 25% aşağı qiymətlə hərraca çıxarıhr. Növbəti (dördüncü) hərracda bir nəfər iştirak etdikdə hərrac baş tutmuş hesab edilir, hərracda heç kim iştirak etmədikdə və ya qalib gələn şəxs əmlakı almaqdan imtina etdikdə hərrac baş tutmamış hesab edilir və əmlak növbəti (beşinci) hərraca çıxarılır. Növbəti (dördüncü) hərrac baş tutmadıqda. hərrac təşkilatçısı 5-ci bənddə nəzərdə tutlmuş qaydada və müddətlərdə son (beşinci) hərracı keçirməli və bu barədə bildiriş verməlidir. Bildirişdə hərracın son hərrac olması qeyd edilir.

9. Son hərracda əmlak ilkin satış qiymətindən 50% aşağı qiymətlə hərraca çıxarılır. Son hərracda azı bir şəxs iştirak etdikdə hərrac baş tutmuş hesab olunur və həmin şəxs hərracın qalibi elan olunur. Son hərracda iştirakçı olmadıqda əmlak hərracdan çıxarılır.

10. Hər bir növbəti hərrac əvvəlki hərracın baş tutmadığı gündən 5 gün ərzində
keçirilməlidir. Sifarişçi ("Aqrarkredit" QSC) bu müddətin artınlması barədə qərar qəbul edə bilər.

11. Hərrac təşkilatçısı hərracın (o cümlədən növbəti hərracların və son hərracın) təşkiM. keçirilməsi və nəticələrinə däir hesabat hazırlamalı və Sifarişçiyə ("Aqrarkredit" QSC-yə) təqdim etməlidir.

 

 

Partnyorlar